- مقدمه 1
- اسرار ارض 5
- اشاره 5
- فصل اول اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 4. خشوع زمین 7
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- اشاره 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- 1. دل خانه خدا 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 5. ایمان قلبی 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- 10. اوصاف دل سالم 28
- اشاره 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- اشاره 36
- 1. استطاعت 36
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- اشاره 36
- الف) توبه صادق 38
- نشانههای استطاعت 38
- اشاره 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- اشاره 95
- 1. یاد مرگ 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- اشاره 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
البته کسانی میتوانند در جامعه گواه عدالت باشند که شخصیت و هویت نفسانی آنها سمبل میانهروی و عدالتگستری باشد. پس عدالت پیش از آنکه یک اصل حقوقی و سیاسی باشد، یک خصیصه اخلاقی است. یعنی کُنه عدالت ریشه در نفس سالمی دارد که تحت تأثیر اخلاق الهی است. اما نمود آن در حوزههای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی ظاهر میگردد. از این رو مولای متقیان(ع)، رشد ارزشهای اسلامی را در گرو اعتدالگرایی انسانهای مؤمن میداند:
الْیَمِینُ وَ الشِّمَالُ مَضَلَّةٌ وَ الطَّرِیقُ الْوُسْطَی هِی الْجَادَّةُ عَلَیْهَا بَاقِی الْکِتَابِ وَ آثَارُ النُّبُوَّةِ وَ مِنْهَا مَنْفَذُ السُّنَّةِ وَ إِلَیْهَا مَصِیرُ الْعَاقِبَةِ. (1)
چپ و راست مسیر گمراهی است، صراط مستقیم، راه میانه است که بقای اجرای احکام قرآن و آثار نبوت و رشد سنّت نبوی را تضمین و عاقبت امور را با خیر قرین میسازد.
بنابراین وقتی عدالت ملکه وجود انسان گردید، میتواند، عدالت را در جامعه نیز پیاده کند. زیرا عدالت در کلام گهربار امام علی(ع)، قرار دادن هر چیزی در جای خود است: «الْعَدْلُ یَضَعُ الأُمُورَ مَوَضِعَهَا»؛ (2) «عدالت هر چیزی را در جای خود قرار میدهد».
پس انسان عادل عهدهدار ساختار بخشیدن به جامعه است، تا هر چیزی و یا هر کسی را بر اساس شایستگیهایش در جای خود قرار دهد.
1- نهج البلاغه، خطبه 16
2- همان، حکمت 237.