- مقدمه 1
- فصل اول اسرار ارض 5
- اشاره 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- اسرار ارض 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 4. خشوع زمین 7
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- اشاره 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- 1. دل خانه خدا 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 5. ایمان قلبی 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- 10. اوصاف دل سالم 28
- اشاره 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- اشاره 36
- اشاره 36
- 1. استطاعت 36
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- اشاره 38
- الف) توبه صادق 38
- نشانههای استطاعت 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- 1. یاد مرگ 95
- اشاره 95
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- اشاره 138
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
حضرت ابراهیم(ع) هم در پاسخ به پرسش خداوند که فرمود: «آیا ایمان نیاوردی؟» عبارت لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی را به کار برد که نشان میدهد ایمان از صفات قلب است.
أَوَ لَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلی وَ لکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی(بقره: 260)
مگر ایمان نیاوردی؟ گفت: بله، اما میخواهم قلب من مطمئن شود.
6. رجوع قلبی به سوی خداوند
در بسیاری از آیههای قرآن عبارتهایی با این مضمون آمده است که در روز قیامت هیچیک از ثروتهای مادی(مال و فرزند) انسان را از عذاب حفظ نخواهند کرد، مگر کسی که با قلب سلیم به سوی خدا برود.
یَوْمَ لا یَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ* إِلَّا مَنْ أَتَی اللهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ(شعراء: 88 و 89)
روزی که اموال و فرزندان هیچ سودی نمیبخشند. مگر کسی که با قلبی سلیم نزد خدا بیاید.
این آیه و نمونههای دیگر شبیه به آن نشاندهنده این است که بازگشت ما به سوی پروردگار با قلب است(چه بعد از مرگ و چه در هنگام زندگی). در واقع بازگشت به سوی خدا یک برگشت قلبی است. اینک به آیه دیگری با این مضمون اشاره میکنیم که بیانگر توبه و بازگشت دل به سوی خدا، برای طلب آمرزش از گناهان است.