در ملکوت حج صفحه 39

که تو را از یاد خدا باز می‌دارد و از اطاعت او محروم می‌کند، بر خود حرام کن.

خوشا آنان که توفیق توبه خالص را پیدا کرده‌اند و لباس تعلقات دنیوی را از تن به در نموده‌اند. کسوت صفا و خلوص را زینت جان کرده‌اند و با خشوع و خضوع مدام راه ورود اغیار بر دل بسته‌اند و پیوسته با ذکر محبوب در گوشه خلوت نشسته‌اند.

چاک شو و چاک شو عاشق چالاک شو

پاک شدی، خاک شو جانب افلاک شو

ب) هجرت‌

دومین علامت استطاعت و کسب قابلیّت، هجرت است. یعنی حاجی واقعاً عزم کوی یار کرده باشد. هیچ چیز دنیا او را آرام نکند و آرامش خود را تنها در لقاء محبوب بداند. حال افراد مهاجر را داشته باشد. یعنی برای رفتن به سوی خدا بی‌قراری کند و قلب او برای کوچ آماده باشد. همان‌طور که تن را برای خانه خدا آماده می‌کند، دل را برای لقای پروردگار آماده کند و این آیه شریفه را زیاد بخواند:

وَ مَنْ یَخْرُجْ مِنْ بَیتهِ مُهاجِراً الَی اللهِ وَ رَسُولهِ ثُمَّ یُدْرِکْهُ الْمَوتُ فَقَدْ وَقَعَ اجرُهُ عَلی اللهِ(نساء: 100)

و کسی که از خانه خود به سوی خدا و رسولش مهاجرت کند و سپس مرگ، او را دریابد اجر و مزد او بر خدای متعال است.

البته این مرگ، عبور از منزل تاریک نفس و خواسته‌های نفسانی است. کسی که از قید و بند دنیا فرار کند و هواپرستی‌ها را از خود دور