در ملکوت حج صفحه 40

کند، مهاجر واقعی است وگرنه خود را فریب داده، بیهوده زحمت‌های بی‌شماری را تحمل می‌کند.

هرکس که هوای کوی دلبر دارد از سر بنهد هر آنچه در سر دارد

و رنه به هزار چلّه ار بنشیند سودش ندهد که نفس کافر دارد

آری حاجی عزیز! هجرت در راه مکه و مدینه به نوعی درک مرگ و قیامت است. در واقع تجربه صحرای محشر و چگونگی ورود به بهشت، قبل از سفر حقیقی از این دنیاست. امام صادق(ع) در این باره فرمود:

وَاعْلَمْ بِانَّ اللهَ تَعالیَ لَمْ یَفْرضِ الْحَجَّ وَ لَمْ یَخُصَّه مِنْ جَمیعِ الطاّعاتِ بِالاضافَةِ إلَی نَفْسِه بقَولِه تَعالَی: وَلِلّهِ عَلَی النَّاسِ حِجُّ الْبیَتِ مَنِ اسْتَطاعَ الَیهِ سَبیلًا وَ لاشَرَعَ نَبیُّه(ص) سُنَّةً فِی خِلالِ الْمَناسِکِ عَلَی تَرتیبِ ما شَرَعَهُ إلّا لِلاسْتِعانة (1) وَ الإشارَةِ الَی الْمَوتِ وَ الْقَبرِ وَ الْبَعثِ وَ الْقِیامَةِ وَ فَصْلِ بَیانِ السَّبقِ مِن الدُّخولِ فِی الْجَنَّةِ أهلُها وَ دُخولِ النّارِ أهلُها بِمُشاهَدَةِ مَناسِکِ الْحَجِّ مِنْ اوَّلِها إلَی آخِرِها لأُولی الأَلبابِ وَ أُولی النُّهی. (2)

و بدان خداوند حج را بدین سبب واجب کرده و در بین همه عبادت‌ها آن را به خود نسبت داده و فرمود:

وَللهِ عَلَی النَّاسِ حِجُّ الْبیَتِ مَنِ اسْتَطاعَ الَیهِ سَبیلًا

و پیامبر اکرم(ص) مناسک آن