- مقدمه 1
- اشاره 5
- فصل اول اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- اسرار ارض 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 4. خشوع زمین 7
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- اشاره 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- 1. دل خانه خدا 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 5. ایمان قلبی 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- 10. اوصاف دل سالم 28
- اشاره 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- 1. استطاعت 36
- اشاره 36
- اشاره 36
- الف) توبه صادق 38
- نشانههای استطاعت 38
- اشاره 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- اشاره 95
- 1. یاد مرگ 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- اشاره 138
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
تضرع بگذرانیم. از شدّت فراق خدا، بیسرو سامان شویم و در دل صحراها و دامنه کوهها هر روز بنالیم و قلندروار آواره کوچهها و شهرها شویم. تا جایی که سازمان حج و زیارت مجبور شود سالانه عاشقان بیقرار را که آماده جان افشانیاند به سرعت به کعبه معبود برساند تا از یک نفس باقی، به دیدار یار برسند و از آتش هجران خود جهانی را بسوزانند.
د) سفر آخرت
سفر حج، شبیه سفر آخرت است امّا یک تفاوت با آن دارد. در مسافرت ابدی پیمانه عمر انسان پر شده است. چه بخواهد و چه نخواهد باید دنیا را ترک کند و خود را به مأمورین قبض روح بسپارد. امّا در سفر حج، مرگ اختیاری است. یعنی کسانی که آمادگی لازم را کسب کرده و همه استعداد بالقوه آنان به فعلیت رسیده است، این دنیا را برای خود تنگ و تار میبینند و آرزوی جهانی را دارند که پهناور و ابدی است. به همین سبب عاشقانه، به سفر حج که تداعیکننده سفر قیامت است میشتابند.
امام صادق(ع) در توضیح آیه: وِللهِ عَلَی النّاسِ حِجُّ الْبَیتِ مَنِ اسْتَطاعَ الَیه سَبیلًا کمال استطاعت برای حاجی را، شوق مرگ و قیامت و درک مراحل آن در سفر حج میدانند:
ولا شَرَعَ نَبیُّهُ(ص) فی خِلالِ الْمناسِکِ علی ترَتیبِ ما شَرَعهُ إلّا لِلإسْتعدادِ و الإشارةِ الَی الْمَوْتِ وَ الْقَبرِ وَ الْبعثِ وَ الْقِیامةِ و فَصلِ بَیانِ السَّبقِ مِن دُخولِ الْجَنّةِ أهلُها وَ دُخولِ