در ملکوت حج صفحه 47

ساخت و نام آن را «بیت الله» نهاد. آن را مطاف زائران، قرار داد تا دورش بچرخند و آن را زیارت نمایند، با پروردگار خود انس پیدا کنند و بنابر ظرفیت وجودی خود با او مأنوس شوند. بدین ترتیب برای وصول به عوالم ما فوق آن آمادگی پیدا کنند. و برای زیارت راه‌هایی قرار داد که تمام آنها، پله‌هایی برای ترقی و بالا رفتن از عالم ملک به عوالم ملکوت است.

به دیگر سخن این مناسک، کسانی که به آنها عمل کنند را برای زیارت کعبه حقیقی، یعنی دل آماده می‌کنند که در اهمیت آن فرمود:

«لا یَسعُنی ارْضِی وَ لاسَمائی بَلْ یَسعنُی قَلبُ عَبدی الْمُؤمنِ» (1)؛ «در آسمان و زمین خود نمی‌گنجم، بلکه جای من دل بنده با ایمان من است.»

مزن بر خانه دل بی‌وضو دست که این خانه مقام کبریا است

خدا اندر دل مؤمن بگنجد که مؤمن را دلی بی‌انتها است

سنائی غزنوی هم زیبا گفته است که:

راه بگذاریم و قصد حضرت عالی کنیم خانه پردازیم و سوی خانه یزدان شویم

طبل جانبازی فرو کوبیم در میدان دل بی‌زن و فرزند و بی‌خان و سر و سامان شویم

مرحوم میرزا جواد ملکی تبریزی نیز می‌فرماید: «(حج‌گزار) با قطع صحراها و سیر در بیابان‌ها و فروآمدن از گردنه‌ها، متذکّر سفر آخرت، از حین مرگ تا نزول به دار الثواب شود. و بداند که به فرمایش