در ملکوت حج صفحه 53

ای دل آمد سحر و حال دعایی نبود زنگ دل را به یکی قطره صفایی

دلق و سجاده و تسبیح در آتش بفکن گرت از مأذن دل مژده ز جایی نبود نبود

پس ای حاجی عزیز! بکوش تا از راز

«لبیک اللّهمّ لبیک»

آگاه شوی و از سرا پرده دل پیام یار را دریافت کنی، در حلاوت آن مستغرق شوی و در شادمانی وصال از خود به درآیی. از شوق حضور، دنیا و آخرت را فراموش کنی تا قبل از طواف کعبه کمال انقطاع برایت به دست آید.

4. طواف‌

طواف کعبه در حقیقت مقام وصال و قرب الهی است. با مشاهده خانه خدا، حاجی باید بر وجد و شوق خود غلبه کند و پیوسته خدا را شکرگزار باشد که او را به شرف مهمانی خانه‌اش مفتخر کرده است. مرحوم نراقی در آداب ورود به شهر مکّه فرمودند:

و چون چشم حج گزار به خانه افتد، باید عظمت صاحب خانه را در دل آرد، و چنان تصور کند که گویا خداوند متعال او را می‌بیند. و امیدوار شود که لقای خود را روزی او کند، چنان‌که دیدار خانه خود را روزی کرد. و خدا را شکر گزارد که او را به خانه خود رسانید و در زمره میهمانان خود درآورد. و به یاد آرد که در قیامت، همه خلایق امید و آرزوی دخول به بهشت را دارند. سپس منقسم شوند؛ بعضی را اذن دخول باشد و بعضی را بازگردانند همانند انقسام حاجیان که بعضی را قبول کنند و بعضی را ردّ نمایند. (1)