- مقدمه 1
- فصل اول اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- اشاره 5
- اسرار ارض 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 4. خشوع زمین 7
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- اشاره 16
- 1. دل خانه خدا 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 5. ایمان قلبی 22
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- 10. اوصاف دل سالم 28
- اشاره 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- اشاره 36
- 1. استطاعت 36
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- اشاره 36
- نشانههای استطاعت 38
- الف) توبه صادق 38
- اشاره 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- 1. یاد مرگ 95
- اشاره 95
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- اشاره 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
عزّ قدسی ببیند. این همان راز طواف است که از زبان مبارک امام صادق(ع) جاری شده است:
وَطُفْ بِقَلْبِکَ مَعَ الْمَلائِکَةِ حَوْلَ الْعَرْشِ کَطَوافِکَ مَعَ الْمُسلِمینَ بِنَفْسِکَ حَوْلَ الْبَیتِ. (1)
در جمع ملائک، با قلبت عرش خدا را طواف کن. همانگونه که جسمت خانه کعبه را با مسلمانان طواف میکند.
به قول خاقانی:
عاشقان اوّل طواف کعبه جان کردهاند
پس طواف کعبه تن فرض فرمان دیدهاند
در طواف کعبه جان ساکنان عرش را
چون حُلّیِ دلبران، در رقص و افغان دیدهاند
5. مقام ابراهیم
(ع)
حاجیان به شکرانه آراستگی به صفتهای حمیده و اتصال به مقام قرب الهی نماز شکر به جا میآورند و آنچنان در آرامش روحانی مستغرق میشوند که حاضر نیستند از این بهجت و لذت معنوی فارغ شوند. تو گویی آرزوی دیرینه ایشان تحقق یافته و دوران سخت هجران به سر آمده، خورشید وصال طلوع کرده و پیام ارْجِعِی إِلَی رَبِّکِ همه وجودشان را فرا گرفته است. خلعت رضای خداوند بر نفس مطمئنه خود پوشاندهاند و شوق حضور، آنها را از رکوع و سجود بسیار باز نمیدارد.
1- مصباح الشریعة، ص 90.