در ملکوت حج صفحه 80

11. رمی جمرات‌

وقتی که حاجی از همه تعلقات بیرونی و درونی رها می‌شود و انانیت خود را در قربانگاه حضور قربانی می‌کند، شیطان به شدت عصبانی شده، با تمام قوا به او حمله‌ور می‌گردد. به همین سبب رمی جمرات، دور کردن جنود شیطان از درون و بیرون است. همچنین تشبّه جستن به حضرت ابراهیم(ع) است. زیرا شیطان در این محل نزد او آمد تا شبهه‌ای در حج او پدید آورد، یا با ارتکاب گناهی، او را دچار فتنه‌ای سازد. از این‌رو خداوند متعال به ابراهیم(ع) دستور داد که با انداختن سنگ، او را دور و از خود مأیوس گرداند.

شیطان ابتدا عقل را به شبهه و تردید وادار می‌کند، که با رمی اولی او رانده می‌شود. سپس در کمین خیال می‌نشیند که با رمی وسطی دور می‌شود. در مرتبه سوم نفس را وسوسه می‌کند ولی با رمی آخر مأیوس می‌گردد.

مرحوم فیض کاشانی در این باره می‌فرماید:

اگر از دلت بگذرد که ابراهیم(ع) به شیطان سنگ انداخت و او را از پیش خود دور ساخت، برای این بود که شیطان بر او وارد شده بود و ابراهیم(ع) او را دید، لیکن شیطان نزد من نیامده و من او را ندیده‌ام، دیگر سنگ انداختن چه معنا دارد؟

باید بدانی که این خیال از شیطان است و او آن را در دل تو انداخته تا اراده‌ات را در رمی جمرات سست گرداند و به دلت اندازد که این کاری بیهوده و شبیه بازی کودکان است که نباید به آن مشغول شوی؛ لیکن تو باید با جدیت و کوشش در رمی، او را از