- مقدمه 1
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- اسرار ارض 5
- فصل اول اسرار ارض 5
- اشاره 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 4. خشوع زمین 7
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- اشاره 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- 1. دل خانه خدا 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 5. ایمان قلبی 22
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- اشاره 28
- 10. اوصاف دل سالم 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- اشاره 36
- اشاره 36
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- 1. استطاعت 36
- الف) توبه صادق 38
- نشانههای استطاعت 38
- اشاره 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- 3. مقام تلبیه 50
- اشاره 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- اشاره 95
- 1. یاد مرگ 95
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- اشاره 138
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
الْغَفْلَةِ، وَ یُقَّوِی الْقَلْبَ بِمَواعِدِ اللهِ وَ یُرِقُّ الطَّبْعَ، وَ یَکْسِرُ أَعْلامَ الْهَوَی و یُطْفِئُ نَارَ الْحِرصِ وَ یُحَقِّرُ الدُّنیا. (1)
یاد مرگ، شهوتها را در انسان میکشد، از خواب غفلت دور میکند و قلب را در انجام وظایف الهی نیرومند میسازد. طبع انسان را رقیق میکند. نشانههای هوا و هوس را در هم میکوبد و آتش حرص را خاموش مینماید و دنیا را در چشم انسان حقیر و کوچک میسازد.
همچنین امام باقر(ع) فرمود:
إِذَا بَلَغَ الرَّجُلُ أَرْبَعِینَ سَنَةً نَادَی مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ قَدْ دَنَا الرَّحِیلُ فَأَعِدَّ الزَّاد. (2) زمانی که انسان به سن چهل سالگی میرسد، منادی از آسمان ندا میکند که وقت رفتن نزدیک است، پس توشه سفر را آماده کن.
انسان اگر مؤمن و خداطلب باشد، این ندای آسمانی را میشنود. اگر پس از سن چهل سالگی نشنید باید به حال خود گریه کند و با تلاش خالصانه و ریاضت موانع را از خود دور گرداند. امّا پس از سفر حج همواره باید این ندا در گوش حاجی طنینانداز باشد، چون او در مراحل مختلف حج این حجابها را بر گرفته و مانعها را زدوده است. وی باید هر لحظه با این ندای آسمانی طوری منقلب شود که نزدیکان از تغییر حالات او مطلع شوند و آنها نیز به برکت این حالات معنوی منقلب
1- بحارالانوار، ج 6، ص 133
2- علی بن حسن طبرسی، مشکاة الانوار، ص 170.