در ملکوت حج صفحه 97

شوند. اگر پس از حج حاجی این چنین نباشد، معلوم است در کار او مشکلی وجود دارد.

2. مراقبه و محاسبه‌

حاجی باید از اندوخته‌های معنوی خود مراقبت کند تا از چنگ‌اندازی‌های شیطان در امان باشند. البته این کار مهم تنها با محاسبه هر روزه امکان‌پذیر است. هر چند این وظیفه هر مسلمان است که شامگاه و بامداد به حساب اعمال خود رسیدگی کند. امام کاظم(ع) در این باره فرمود:

لَیْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ یُحَاسِبْ نَفْسَهُ فِی کُلِّ یَوْمٍ، فَإِنْ عَمِلَ حَسَناً اسْتَزَادَ اللهَ وَ إِنْ عَمِلَ سَیِّئاً اسْتَغْفَرَ اللهَ مِنْهُ وَ تَابَ إِلَیْه. (1)

کسی که هر روز خود را حساب‌رسی نکند، از ما نیست. پس اگر عمل خیر او افزون بود، طلب زیادی کار خیر بکند و اگر عمل بد انجام داد از خدا طلب بخشش کند و توبه نماید.

خوشا به حال آنان که همیشه به مراقبه و محاسبه نفس خود مشغولند و لحظه‌ای از مراقبه نفس خود دست برنمی‌دارند و این کلام مولای متقیان علی(ع) را همواره آویزه گوش جان دارند:

یَنْبَغِی أَنْ یَکُونَ الرَّجُلُ مُهَیْمِناً عَلَی نَفْسِهِ مُرَاقِباً قَلْبَهُ حَافِظاً لِسَانَه. (2)

شایسته است که انسان از خودش بیم داشته و مراقب قلب خود باشد و زبان خود را نگه دارد.