- مقدمه 1
- فصل اول اسرار ارض 5
- 1. ما از جنس خاک (زمین) هستیم 5
- اشاره 5
- اسرار ارض 5
- 2. زمین گهواره موجودات 6
- 4. خشوع زمین 7
- 3. زمین منشأ رزق ماست 7
- 5. تاریخ، شاهد جاودانه زمین 8
- 6. آخرین منزل دنیایی 8
- 7. خبر دادن از قیامت 9
- 8. زمین بستر مسجد 9
- 9. مسجد خانه خدا است 11
- 10. کعبه 14
- اشاره 16
- فصل دوم تعریف دل 16
- 1. دل خانه خدا 16
- 2. عرش دل 19
- 3. قلب (دل)، فرمانروای جسم 20
- 4. قلب، منشأ اخلاق 22
- 5. ایمان قلبی 22
- 6. رجوع قلبی به سوی خداوند 23
- 7. قلب و نزول واردات غیبی 24
- 8. فساد قلب 24
- 9. کشور دل 26
- اشاره 28
- 10. اوصاف دل سالم 28
- الف) نور دل 29
- ب) بیداری مدام 30
- ج) طلب آب حیات 31
- د) آه دل 33
- ه) اجابت دعا 34
- فصل سوم اسرار اداب حج 36
- اشاره 36
- 1. استطاعت 36
- اشاره 36
- الف) توبه صادق 38
- اشاره 38
- نشانههای استطاعت 38
- ب) هجرت 39
- ج) شوق دیدار 41
- د) سفر آخرت 45
- 2. احرام 48
- اشاره 50
- 3. مقام تلبیه 50
- الف) احرام درد و نیاز 51
- ب) وارستگی کامل 52
- 4. طواف 53
- 5. مقام ابراهیم 61
- 6. سعی بین صفا و مروه 64
- 7. تقصیر 67
- 8. صحرای عرفات 68
- 9. وقوف در مشعر 73
- 10. منا (قربانگاه عاشقان) 77
- 11. رمی جمرات 80
- 12. احرام ربوبی 81
- 13. ورود به مدینه 85
- 14. زیارت حضرت زهرا 3 90
- 15. زیارت ائمه بقیع 92
- فصل چهارم آثار معنوی حج 95
- 1. یاد مرگ 95
- اشاره 95
- 2. مراقبه و محاسبه 97
- 3. محبت خدا در دل داشتن 98
- 4. علاقه به نماز شب 100
- 5. کمک به نیازمندان 103
- 6. خلوت نشینی 105
- 7. پرهیز از دنیا طلبی 107
- 8. دوری از حرص 110
- 9. بدی را با خوبی پاسخ دادن 112
- 10. سخاوت و ایثار 115
- 11. صبر و شکیبایی 120
- 12. امر به معروف و نهی از منکر 123
- 13. یاد قیامت 127
- 14. انس با قرآن 130
- 15. اعتدال 133
- 16. همنشین خوب 136
- فصل پنجم نامه نیایش 138
- اشاره 138
- نیایش رمضان 148
- نجوا 152
- فهرست منابع 172
انسان میتواند تا آنجایی در رسیدن به عشق الهی پیشروی کند که قلب او از عشق خدا لبریز شود و دیگر جایی برای اغیار نماند. به قول حافظ:
چنان پرشد فضای سینه از دوست که فکر خویش گم شد از ضمیرم
امّا حاجی که در ایام حج لذّت محبت خدا را چشیده است و آرامش قلبی را در ذکر مدام الهی تجربه نموده، به طریق اولی باید حریم دل را برای پروردگار حفظ کند و نه تنها از حضور اغیار جلوگیری کند، بلکه پیوسته بر محبت و ارادت خود به خدا بیافزاید. تا جایی که عشق و دلدادگی او ثابت شود. آنگاه است که خداوند پاسدار قلب عاشقانش میشود. البته پاسداری خدا همان عشق موّاج است که مانع ورود اغیار میشود.
حاجی باید روز و شب از پروردگار بخواهد که عشق خود را فزونی دهد و او را در زدودن اغیار و عوامل بیگانه در دل یاری کند و این مناجات عاشقانه امام حسین(ع) را زیاد تکرار کند: «إلَهی أَنْتَ الَّذِی أَزَلْتَ الأغْیَارَ عَنْ قُلُوبِ أحِبّائِکَ»؛ (1) «خدای من! تو کسی هستی که هجوم اغیار را از دلهای عاشقانت میزدایی».
خالق یگانه به دوستانش محبت زیادی دارد و همواره آنها را از خطر حفظ میکند به شرط آنکه ما، در دوستی با خدا صادق باشیم.
شخصی، از بیابان به سوی مدینه میآمد. در بیابان پرندهای را دید که سراغ جوجههای خود در لانه رفت. مرد مسافر سراغ لانه رفت، جوجهها
1- شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، دعای عرفه.