سیر برخورد قرآن با یهود صفحه 235

پرداختند. با این حربه، اختلاف میان یهود و مسلمانان، به نهایت درجه خود رسید و آن، جدایی کامل میان ایشان بود.(1)

4. جنگ سرد و برخورد روانی

اشاره

مخالفت های گسترده یهودیان برضد اسلام، به دو شکل صورت پذیرفت که شامل جنگ روانی و جنگ نظامی بود. یهودیان در راه مخالفت با پیامبر، شیوه جدیدی را پیش گرفتند. آن ها جنگ تبلیغاتی را از راه های مهم جنگ تصور کرده، از آن بهره جستند. در این روش، آنان کوشیدند به گونه ای اقدام کنند که صدایشان به گوش همگان برسد و در عین حال، از رویارویی مستقیم نیز دوری جسته باشند؛ بدین لحاظ، گروهی در درگیری خود از فن شاعری بهره جستند.

احتمالاً از زمان هجرت، یهود به این نتیجه رسید که دیگر راه بازگشت ندارد؛ (2) یا باید ایمان آورد و رسالت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم را بپذیرد یا در عناد با او، راه دشمنی و عدم سازش را در پیش گیرد.

آنچه مسلم است این که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در درگیری با مخالفان و معاندان، از در صلح و مسالمت وارد می شد و تا هنگامی که نقض عهد نکرده و متعرض مسلمانان نمی شدند، مفاد همراهی پیمان آن ها را رعایت کرده، محترم می شمرد.(3) اقدام پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در مقابل افراد و گروه ها، همیشه عملی در مقابل اقدام خود آنان بود؛ یعنی کردار ایشان سبب واکنش متقابل پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می شد. پیامبر اسلام تا مدت ها پس از هجرت، کوشید با آنان از طریق مسالمت وارد شود و با عرضه

1- «سَیَقُولُ السُّفَهَاءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّاهُمْ عَن قِبْلَتهِِمُ الَّتیِ کاَنُواْ عَلَیْهَا قُل لِّلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ یهَْدِی مَن یَشَاءُ إِلیَ صِرَاطٍ مُّسْتَقِیم وَ کذَلِک جَعَلْنَاکمْ أُمَّه وَسَطًا لِّتَکونُواْ شهَُدَاءَ عَلیَ النَّاسِ وَ یَکونَ الرَّسُولُ عَلَیْکمْ شَهِیدًا وَ مَا جَعَلْنَا الْقِبْلَه الَّتیِ کنتَ عَلَیهَْا إِلَّا لِنَعْلَمَ مَن یَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّن یَنقَلِبُ عَلیَ عَقِبَیْهِ وَ إِن کاَنَتْ لَکبِیرَه إِلَّا عَلیَ الَّذِینَ هَدَی اللَّهُ وَ مَا کاَنَ اللَّهُ لِیُضِیعَ إِیمَانَکمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَّحِیمٌ قَدْ نَرَی تَقَلُّبَ وَجْهِک فیِ السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّیَنَّک قِبْلَه تَرْضَیهَا فَوَلّ ِ وَجْهَک شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَ حَیْثُ مَا کنتُمْ فَوَلُّواْ وُجُوهَکمْ شَطْرَهُ وَ إِنَّ الَّذِینَ أُوتُواْ الْکتَابَ لَیَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَ مَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا یَعْمَلُونَ» (سوره بقره: 142-144).
2- محمّد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و سیاستمدار، ص243.
3- اسلام و همزیستی مسالمت آمیز، ص55.