سیر برخورد قرآن با یهود صفحه 265

جبهه داخلی از پراکندگی را مد نظر داشت؛ زیرا درگیری آشکار به نفع اسلام و مسلمانان نبود.(1)

7-1-2. تحلیل جنگ بنی قینقاع

شأن نزول آیاتی از سوره مائده، درباره غزوه بنی قینقاع ذکر شده است.(2) درگیری پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با یهود «بنی قینقاع» به دلایل مختلفی صورت پذیرفت که مهم ترین آن ها عبارتند از:

الف. پیمان شکنی آنان؛ به تصریح تمام مورّخان، نبردهای رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم با یهودیان، پس از پیمان شکنی آنان اتفاق افتاده است. جنگ با «بنی قینقاع» پس از «بدر»، جنگ با «بنی نضیر» پس از «احد» وجنگ با «بنی قریظه» پس از «احزاب» بود. پس ازجنگ «بدر» زمانی که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنید یهودیان «بنی قینقاع» پیمان شکنی کرده اند، خواست بار دیگر آن ها را بیازماید؛ بدین روی، عده ای را به دنبال آن ها فرستاد و آن ها را در بازار «بنی قینقاع» گرد آورد و به آنان فرمود: «ای گروه یهود! از آنچه بر سر قریش آمد، بترسید و اسلام آورید». بزرگان طایفه در جواب گفتند: «ای محمّد! چنان گمان می بری که ما همچون قریش خواهیم بود. کشتن عده ای از قریش تو را مغرور نکند. آنان بی تجربه بودند و از فنون رزم خبر نداشتند. به خدا قسم ! اگر ما با تو جنگ کنیم، خواهی فهمید که با کسانی همانند ما نجنگیده ای» یهودیان با این جملات نابخردانه شان، دشمنی خود را با پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم آشکار کردند و بر پیمان شکنی خود صحّه گذاشتند و در واقع، به طور آشکارا، اعلان نبرد کردند. در جواب آنان این آیه نازل شد:

قُل لِّلَّذِینَ کفَرُواْ سَتُغْلَبُونَ وَ تُحْشَرُونَ إِلیَ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمِهَاد؛ (3)

به آن ها که کافر شدند بگو: [از پیروزی موقت خود در جنگ احُد، شاد نباشید! ] به زودی مغلوب خواهید شد [و سپس در رستاخیز] به سوی جهنم، محشور خواهید شد و چه بد جایگاهی است!

ب. آشوب های اجتماعی و بی بندباری؛ این گروه، اولین کسانی بودند که نقض پیمان

1- الصحیح من سیره النبی الأعظم، ج4، ص153.
2- مائده: 51-56.
3- آل عمران: 12.