سیر برخورد قرآن با یهود صفحه 36

است؛

3. عدم پذیرش پیام رسالت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم، عضویت در گروه اولین کافران به او می باشد؛

4. تمام انبیای الهی صلی الله علیه و آله و سلم با تحمل سختی ها، به هدایت انسان ها مبادرت ورزیدند و الگو بودند.

2-6- دیدگاه یهود در باره معاد

اشاره

بعد از مسأله توحید که اساسی ترین مسأله در تعلیمات انبیا است مسأله معاد با ویژگی ها و آثار تربیتی اش، در درجه بعدی قرار دارد؛ لذا در بحث های قرآنی بیشترین آیات را بعد از توحید و خداشناسی به خود اختصاص داده است.اعتقاد به معاد یک امر فطری است؛ چرا که اگر انسان برای فنا آفریده شده بود باید فانی شود؛ پس این علاقه به بقا چه مفهومی می تواند داشته باشد؟ مباحث قرآنی معاد، گاه به صورت استدلال های منطقی است و گاه به صورت بحث های خطابی و تلقینات مؤثر و کوبنده است. لحن صادقانه کلام چنان است که همچون استدلالات در اعماق جان و روح انسان نفوذ می نماید. بخشی از آیات به تبیین اصل معاد و پاسخ به شبهات منکران مربوط می شود که شامل پنج وجه است:

1. آیاتی که تأکید دارد برهانی بر نفی معاد وجود ندارد؛ (1)

2. آیاتی که به پدیده های مشابه معاد اشاره می کند تا از استبعاد جلوگیری کند؛ (2)

3. آیاتی که شبهات منکران معاد را رد و امکان وقوع آن را تثبیت می کند؛ (3)

4. آیاتی که معاد را وعده حتمی و تخلّف ناپذیر الهی معرفی می کند و در واقع وقوع معاد را از راه اخبار مخبر صادق، اثبات می کند؛ (4)

5. آیاتی که به برهان عقلی بر ضرورت معاد اشاره دارد.(5)

در بخشی دیگر، چگونگی رستاخیز و وضعیت انسان در آخرت تشریح می شود.

قرآن کریم در اثبات اصل معاد در دو مرحله اساسی، به تحکیم مبانی عقلی معاد پرداخته است که در مرحله نخست، امکان وقوع معاد را ثابت می کند و بیان می نماید که حضور دوباره

1- سوره بقره: 111؛ سوره انبیاء: 35- 34؛ سوره نمل: 64.
2- سوره هود: 7؛ سوره إسراء: 51.
3- سوره اعراف: 57؛ سوره حج: 5-6؛ سوره روم: 19؛ سوره فاطر: 9.
4- سوره کهف: 21.
5- سوره مؤمنون: 116- 115؛ سوره قلم: 35-36؛ سوره جاثیه: 22.