- پیشگفتار 1
- تعریف توکل از نظر لغوی 2
- تعریف توکل در اصطلاح دانشمندان اسلامی 3
- توکل تنها باید به خداوند باشد 7
- اهمیت و ویژگی توکل بر خداوند 9
- وجوب و ضرورت توکل 10
- درجات توکل 14
- توجه به تلاش ها و اسباب در راستای توکل 17
- آثار و نتایج توکل 21
- 1 _ محفوظ بودن از شر دشمنان: 21
- اشاره 21
- 2 _ برخورداری از نصرت الهی و پیروزی در برابر جباران: 22
- 3 _ برخورداری از نعمت و فضل الهی: 23
- 5 _ ظهور ایمان: 24
- 6 _ رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی: 25
- 7 _ دور ماندن از وسوسه های شیاطین: 26
- 9 _ برخورداری از کفایت الهی: 28
- 8 _ جلب مهر و محبت الهی: 28
- زمینه های توکل 30
- اشاره 32
- مواضع توکل 32
- 1 _ هنگام طلب نصرت و پیروزی: 33
- 2 _ هنگام روگردان شدن دشمنان و رویگردانی از آن ها: 33
- 3 _ هنگام استقبال از قضای الهی: 35
- 6 _ در هر گفتار و کردار 36
- 4 _ در تثبیت و دوام ایمان: 36
- 5 _ در امر دین و دنیا: 36
- 8 _ توکل در همه امور لازم است 37
- ارتباط «توکل» با «تفویض»، «تسلیم»، «ثقه»، «رضا» 37
- 9 _ در تمام حالات باید توکل کرد 37
(یوسف: 67)
سایر آثار و تنایج توکل از این قرار است:
10 _ بوجود آمدن آزادی، شادی و لذت برای نفس آدمی.(1)
11 _ مطمئن شدن قلب(2) (محکم شدن دل).
12 _ بسته شدن راه طمع ورزی بر انسان.(3)
13 _ حاصل شدن اخلاص برای انسان(4)
14 _ رسیدن به مقام رضای الهی.(5) یعنی انسان به تقدیرات الهی رضایت می دهد.
15 _ رسیدن به مقام یقین(6)
16 _ زدوده شدن غم و اندوه از دل انسان.(7)
17 _ شیرین شدن خدمت به مردم و مهر ورزیدن.(8)
آثار توکل از چنان ژرفایی در سازندگی روح و روان آدمی برخوردار است که علامه طباطبایی، آثار توکل را ملحق به معجزات می داند.(9)
زمینه های توکل
1- 1 _ کشف الاسرار، ج 5، ص 326.
2- 2 _ معجم الفاظ غرر الحکم، ص 1217.
3- 3 _ روض الجنان، ج 5، ص 128. (به نقل از ذوالنون مصری)
4- 4 _ نورالثقلین، ج 5، ص 358.
5- 5 _ بصائر ذوی التمییز، ص 318.
6- 6 _ معانی الاخبار، ص 133.
7- 7 _ معجم الفاظ غرر الحکم، ص 1217.
8- 8 _ کشف الاسرار، ج 4، ص 326.
9- 9 _ المیزان، ج 3 و 4، ص 65.