- پیشگفتار 1
- تعریف توکل از نظر لغوی 2
- تعریف توکل در اصطلاح دانشمندان اسلامی 3
- توکل تنها باید به خداوند باشد 7
- اهمیت و ویژگی توکل بر خداوند 9
- وجوب و ضرورت توکل 10
- درجات توکل 14
- توجه به تلاش ها و اسباب در راستای توکل 17
- 1 _ محفوظ بودن از شر دشمنان: 21
- اشاره 21
- آثار و نتایج توکل 21
- 2 _ برخورداری از نصرت الهی و پیروزی در برابر جباران: 22
- 3 _ برخورداری از نعمت و فضل الهی: 23
- 5 _ ظهور ایمان: 24
- 6 _ رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی: 25
- 7 _ دور ماندن از وسوسه های شیاطین: 26
- 9 _ برخورداری از کفایت الهی: 28
- 8 _ جلب مهر و محبت الهی: 28
- زمینه های توکل 30
- اشاره 32
- مواضع توکل 32
- 2 _ هنگام روگردان شدن دشمنان و رویگردانی از آن ها: 33
- 1 _ هنگام طلب نصرت و پیروزی: 33
- 3 _ هنگام استقبال از قضای الهی: 35
- 6 _ در هر گفتار و کردار 36
- 5 _ در امر دین و دنیا: 36
- 4 _ در تثبیت و دوام ایمان: 36
- 8 _ توکل در همه امور لازم است 37
- ارتباط «توکل» با «تفویض»، «تسلیم»، «ثقه»، «رضا» 37
- 9 _ در تمام حالات باید توکل کرد 37
7 _ برای رفع نیازها
:(1)
و به طور کلی در «مواضع توکل» به این عبارت ها هم برمی خوریم.
8 _ توکل در همه امور لازم است
.(2)
9 _ در تمام حالات باید توکل کرد
.(3)
ارتباط «توکل» با «تفویض»، «تسلیم»، «ثقه»، «رضا»
در توکل، مقام موکل حفظ می شود و از اعتبار ساقط نمی شود به خلاف تفویض که با تفویض، خودش و مقامش از اعتبار ساقط می شود و به دیگری سپرده می شود. به علاوه این که «مفوض الیه» می تواند ربّ یا شریک یا زوج یا افراد قومش باشد.(4)
در «چهل حدیث» به نقل از خواجه عبداللّه، تفویض را لطیف تر و دقیق تر از توکل بیان کرده و سه تفاوت را میان آن دو قائل شده است:
1 _ متوکل، حق را قائم مقام خود در تصرف خود می کند اما در تفویض، بنده، حول و قوتی از خود
1- 1 _ تفسیر راهنما، ج 7، ص 149.
2- 2 _ روح المعانی، ج 8، ص 217 و...
3- 3 _ بحارالانوار، ج 68، ص 119.
4- 4 _ فی کلمات القرآن، ج 9، ص 157.