- بیان موضوع 1
- فصل اول:کلیات 1
- اشاره 1
- سابقه پژوهش 2
- سؤالات تحقیق 3
- فرضیه ها 4
- روش تحقیق 4
- نوآوری تحقیق 5
- اهمیت و ضرورت 6
- نقد: 7
- اشاره 7
- دیدگاه: 7
- 1-1مفاهیم و اصطلاحات 7
- روش : 7
- ترادف: 8
- 1-8-1 شرح حال: 11
- 1-8 بنت الشاطی 11
- 1-8-2- آثار و تألیفات بنت الشاطی : 14
- 1-8-3- جایگاه آثار بنت الشاطی در ایران : 16
- 1-8-4 کتاب الأعجاز البیانی 20
- اشاره 22
- الف: نقص و افتادگی در ترجمه: 22
- 2-8 ترجمه ی الأعجاز البیانی 22
- ب: افزودن مطالبی در ترجمه که در متن اصلی نیست: 24
- اشاره 26
- فصل دوم:دیدگاه ها در باب ترادف یا عدم ترادف 26
- مقدمه 27
- اشاره 27
- اشاره 28
- 2-1 وجود ترادف در زبان عربی و قرآن کریم 28
- 1-تداخل گویش ها و لهجه ها 31
- اشاره 31
- 2-1-1 ا سباب وعوامل ترادف 31
- 2-تلقی واحد از اسم و صفت 32
- 4- تطوّر زبانی 33
- 3- وام گیری از زبان های دیگر 33
- 2- امکان استفاده از کلمات فصیح تر 35
- 2-1-2 فوائد ترادف 35
- 1-گسترش طرق بیان . 35
- اشاره 35
- 4- توسعه در الفاظ 36
- 3- تفنن در عبارت 36
- 2-2 عدم ترادف در زبان عربی و قرآن کریم 37
- 2-2- 1 مخالفان ترادف 37
- اشاره 38
- 2-2-2 ادله ی منکران ترادف 38
- 1- وضع هر کلمه برای یک معنای خاص. 39
- 2- ارائه تعریف خاص از ترادف . 39
- 3-تفکیک میان ترادف تام و ناقص 40
- 4- تفکیک میان اسم وصفت 40
- اشاره 41
- 2-3 وجود ترادف در زبان عربی و عدم آن در قرآن کریم 41
- 2-4 نظر مختار 41
- 1- اصل عدم ترادف در قرآن کریم 42
- 2-قرآن کریم معیار شناخت تمایز معانی 43
- 3- قرآن کریم پایه گذار تفاوت معنایی 44
- خلاصه و نتیجه ی فصل دوم: 45
- اشاره 46
- فصل سوم:بیان دیدگاه و روش بنت الشاطی در باب عدم ترادف در قرآن 46
- 3-1تعریف بنت الشاطی از ترادف 47
- 3-2 دیدگاه بنت الشاطی در موضوع ترادف در زبان عربی 48
- 3-3دیدگاه بنت الشاطی در موضوع ترادف در قرآن 50
- 3-4مبانی بنت الشاطی در عدم ترادف 51
- 3-4-1تعدد گویش ها و تفاوت زبان ها 51
- 3-4-2معنای خاص قرآنی 52
- 3-5منابع شناخت واژه ها از نظر بنت الشاطی 53
- 3-6روش بنت الشاطی در اثبات عدم ترادف میان واژه ها 54
- 3-7 نمونه هایی از روش استادانه ی بنت الشاطی در تبیین عدم ترادف بین کلمات 56
- 3-7-1 رؤیا و حلم 56
- 3-7-2 نأی و بُعد 60
- 3-7-3 أنداد 63
- 3-8 خلاصه و نتیجه 67
- اشاره 68
- فصل چهارم:نقد دیدگاه و روش بنت الشاطی در باب عدم ترادف در قرآن 68
- 4-1 بررسی و نقد دیدگاه بنت الشاطی 69
- اشاره 69
- 1- برداشتِ از بعضی آیات قرآن کریم 69
- 3-توجه به معنای خاص کلمه جدای از سیاق 70
- 2-نبود شاهدی مبنی بر فهم اعراب عصر نزول از عدم ترادف 70
- 5-اعتراف برخی از طرفداران عدم ترادف در قرآن به ناتوانی در اثبات 71
- 4-اعتراف غیر مستقیم بنت الشاطی به وجود ترادف در قرآن 71
- 6-ماهیت اثبات عدم ترادف ماهیتی ،دست نیافتنی 72
- بررسی و نقد روش بنت الشاطی 73
- اشاره 73
- 4-2-1 آنس و اَبصر 73
- بررسی و نقد 73
- اشاره 73
- بررسی و نقد : 76
- 4-2-2 حلف و قسم 76
- اشاره 76
- اشاره 78
- 4-2-3 زوج و امرأه 78
- بررسی و نقد 79
- اشاره 81
- 4-2-4 انس و انسان 81
- بررسی و نقد 81
- اشاره 83
- 4-2-5 نعمت و نعیم 83
- بررسی و نقد 83
- ترجمه 88
- 4-2-6 یؤَیِّدُ و یقوی ( از مسائل نافع ابن ازرق ) 88
- اشاره 88
- اعتراف بنت الشاطی به ناتوانی در اثبات عدم ترادف 90
- 4-2-7 ألفی و وَجَد ( از مسائل نافع ابن ازرق ) 90
- تفاوت معنایی ارائه شده توسط بنت الشاطی 93
- 4-2-8 « فاز » و « سَعِدَ و نجا » ( از مسائل نافع ابن ازرق ) 93
- بررسی و نقد 94
- اشاره 95
- 4-2-9 « سواء » و « عدل » 95
- ترجمه: 95
- اشاره 97
- 4-2-10 « فلک و سفینه » و مشحون و الممتلئه » 97
- ترجمه: 98
- اشاره 100
- خلاصه و نتیجه: 100
- منابع و مآخذ 101
فصل اول:کلیات
اشاره
بیان موضوع
در مورد ترادف در قرآن کریم نظرات متفاوتی ارائه شده است . گروهی مانند سیبویه،اصمعی ،علی ابن عیسی رمانی، ابن اثیر،صبحی صالح ،ابراهیم انیس و احمد مختار عمر قایل به وجود ترادف در قرآن کریم هستند وگروهی مانند خطابی ،راغب اصفهانی ،زر کشی ، سیوطی، علامه مصطفوی و آیت الله معرفت به عدم ترادف در قرآن کریم معتقد شده اند .یکی از طرف داران سرسخت عدم ترادف واژه ها در قرآن کریم در دوره ی معاصر نویسنده ی مشهور مصری خانم دکتر بنت الشاطی است. وی علاوه بر تألیف مقالاتی در باب عدم ترادف واژه ها در قرآن کریم و دفاع سخت از آن، یکی از پایه های اعجاز بیانی قرآن را بر همین نظریه استوار کرده است. بنت الشاطی از جمله دانشمندانی است که ترادف در زبان عربی را پذیرفته است اما معتقد است در قرآن کریم دو واژه ی مترادف وجود ندارد. آنچه در این اثر مورد توجه است نقد و بررسی دیدگاه و روش بنت الشاطی در عدم ترادف در قرآن کریم است و تلاش خواهیم کرد تا از یک سو دیدگاه بنت الشاطی در باب عدم ترادف واژه ها در قرآن کریم را از آثارش استخراج کنیم و از دیگر سو به بررسی و ارزیابی نمونه هایی بپردازیم که وی قائل بر عدم ترادف آنها شده است .در این میان شیوه و روش بحث این دانشمند در اثبات نظریه اش هم قابل توجه است که در بخشی به معرفی آن خواهیم پرداخت.نمونه هایی که ایشان در فصل «دلالت های الفاظ و راز کلمات » در کتاب اعجاز بیانی آورده است مورد مداقّه و بررسی قرار می گیرد تا وجود یا عدم ترادف در این کلمات بازخوانی و بررسی شود.
بنت الشاطی در قسمت پایانی کتاب اعجاز بیانی ، مسائل نافع بن ارزق را که سوالات نافع از ابن عباس در خصوص معانی کلمات است بررسی کرده است و در این بررسی باز درصدد اثبات عدم ترادف در کلمات قرآن بوده است . این مسائل نیز مورد بررسی ونقد قرار می گیرد تا روشن شود آیا عدم ترادف در این کلمات قابل دفاع هست یا خیر ؟