- پیشگفتار 1
- مقدمه 1
- وحدت؛ تقویت ملاکهای مشترک 1
- انقلاب زنده کننده نام حضرت زهرا(س) 1
- وحدت و اختلاف 1
- خلاصه مباحث گذشته 2
- انواع اختلاف 2
- وحدت و اختلاف 2
- توصیه قرآن؛ وحدت حول محور حق 2
- پی نوشت ها 2
- تسلیم در برابر حق؛ راز سعادت 3
- پی نوشت ها 3
- بحث منطقی؛ بهترین روش حل اختلاف 3
- برخورد با معاندان؛ بحث منطقی توأم با ادب 3
- تعصب و بی ادبی ممنوع! 4
- وحدت بر مدار حق 4
- تقویت حق؛ هدف ما از وحدت 4
- پی نوشت ها 5
- تعطیل کردن بیان حقیقت هم ممنوع ! 5
- فدک بهانه بیان حقایق 6
- ما را با فدک چه کار! 6
- تدبیر بی نظیر 6
- بهانه ای برای بیان حقایق 6
- داستان فدک 6
- پی نوشت ها 7
- نعمت حقیقی 8
- تفاوت های حمد، شکر و ثنا 8
- مقدمه 8
- حیات؛ بزرگترین نعمت الهی 8
- بانوی محدَّثه 9
- پی نوشت ها 9
- اقسام الهام 10
- پی نوشت ها 10
- زمینه چینی برای بیان الهامات الهی 10
- داستان مصحف فاطمه سلام الله علیها 10
- مفهوم وحی و الهام 10
- تفاوت نعم، آلاء و منن 11
- دریای نعم الهی 11
- نعم الهی؛ غیر قابل جبران 12
- نعم الهی؛ غیر قابل شمارش 12
- نعم الهی؛ غیر قابل تصور 12
- پی نوشت ها 12
- فواید تدبر در نعم الهی 12
- نعمت های الهی وبندگان 13
- شکر نعم الهی 13
- تقویت امور فطری 14
- مراتب شکر 14
- پی نوشت ها 14
- حقیقت توحید 14
- اخلاص در اعتقاد 15
- رابطه توحید و اخلاص 15
- اخلاص در عمل 15
- پی نوشت ها 15
- انواع خداشناسی 16
- ادراک آگاهانه و غیرآگاهانه 16
- علم حضوری وحصولی 16
- فطرت توحیدی انسان 17
- دو شکل خداشناسی 17
- پی نوشت ها 17
- امکان شناخت خدا 18
- دفع یک توهم 18
- چرا در دیده ناید 18
- نه تعطیل؛ نه تشبیه؛ بلکه معرفت بوجه 19
- چرا در وصف ناید 19
- پی نوشت ها 19
- چرا در وهم ناید 19
- انواع مفاهیم عقلی 19
- مشیت الهی 20
- آفرینش از عدم 20
- افعال الهی 20
- آفرینش بدون الگو 20
- پی نوشت ها 21
- هدف آفرینش 22
- علت غایی در افعال الهی 22
- خداوند؛ مختار علی الاطلاق 22
- علت غایی در افعال انسان 22
- هدف از خلقت جهنم 22
- خلاصه مباحث گذشته 23
- اهداف خلقت هستی از زبان حضرت زهرا سلام الله علیها 23
- اهداف آفرینش در سخن فاطمه زهرا سلام الله علیها 23
- پی نوشت ها 23
- پی نوشت ها 24
- آفرینش همه هستی برای انسان 24
- همه اهداف برای ما بیان نشده 24
- برگزیده خدا 25
- عالم نور 25
- عالم ماده؛ پرتویی از عالم نور 25
- نور رسول الله، اولین مخلوق 25
- مفاهیم اختار، اصطفی و اجتبی 25
- پی نوشت ها 25
- عالم نور 26
- نسیم های دیار دوست 27
- رابطه وجود نورانی و جسمانی 27
- پی نوشت ها 27
- قبولی نماز؛ به برکت صلوات 27
- معلم ملائکه 27
- فلسفه نبوت 28
- ارتباط بعثت و تقدیرات حتمی 28
- تقدیرات علمی و تقدیرات عینی 28
- پی نوشت ها 29
- اصالت توحید و عرضی بودن شرک 29
- مقدمه 29
- پلورالیسم دینی؛ انحرافی خطرناک 30
- تفسیر مادی از کثرت ادیان 30
- نحوه پیدایش تحریفات 30
- تفسیر الهی از کثرت ادیان 30
- پی نوشت ها 31
- رسالات تعلیمی و اجرایی پیامبر 32
- ظلم و برتری طلبی؛ عوامل انکار حق 32
- حکمت، موعظه و جدال احسن؛ ابزارهای تعلیمی 32
- رسالت های پیامبر 32
- مقدمه 32
- حفظ ارزش های دینی؛ وظیفه دولت اسلامی 32
- پی نوشت ها 33
- اولین نیاز بشر؛ شناخت دین حق 34
- صراط مستقیم 34
- مقدمه 34
- اخلاق انسانی؛ محور رفتار با سایر ادیان 35
- پی نوشت ها 35
- صراط مستقیم؛ نه صراط های مستقیم 35
- علاقه به مرگ؛ آری یا نه؟ 36
- بانوی آسمانی 36
- لقای دوست 36
- مقدمه 36
- لقای الهی و طلب طول عمر 36
- راز کراهت از مرگ 37
- محبت اهل بیت علیهم السلام؛ بهترین سرمایه 37
- پی نوشت ها 37
- دنیا؛ زندان عاشق 37
- کتاب خدا 38
- بندگی خدا؛ اولین حق خدا بر ما 38
- مقدمه 38
- پی نوشت ها 39
- قرآن؛ مدعی حق خدا 39
- تبلیغ دین در سراسر عالم؛ واجب کفایی 39
- فهرستی از اسرار کلی قرآن 40
- اصالت ایمان 40
- ایمان؛ مطهر قلب 40
- بیان حکیمانه مسأله امامت 40
- ملی گرایی؛ بازگشت به جاهلیت 41
- پی نوشت ها 41
- پراگماتیسم؛ انحرافی پنهان 41
- خاکستر در طوفان 41
- مقدمه 42
- نماز درهم شکننده تکبر 42
- گردن کشی در برابر خدا 43
- تکبر؛ عامل رانده شدن إبلیس 43
- تکبر؛ دشمن بندگی 43
- ریشه های کفر 43
- پی نوشت ها 43
- مقدمه 44
- زکات پاک کننده جان و مال 44
- مفهوم زکات 45
- اسلام و توجه به همه ابعاد انسان 45
- انفاق دوست داشتنی ها 45
- سرّ تطهیر جان با زکات 45
- تحلیل علمی آثار زکات 46
- پی نوشت ها 46
- آثار روزه 47
- آشنایی ثروتمندان با گرسنگی 47
- اسرار حج 47
- روزه، تمرین اخلاص و حج، مظهر شکوه دین 47
- روزه و سلامت تن 47
- منافع بی شمار حج 48
- حج مظهر شکوه دین 48
- حج تمرین بندگی 48
- پی نوشت ها 48
- امامت، امان از تفرقه 49
- عدالت، اطاعت، امامت 49
- عدالت خواهی، پیوند دهنده دل ها 50
- مدیریت واحد؛ شرط سوم وحدت 50
- اهل بیت علیهم السلام؛ مرجع علمی و اجرایی جامعه 50
- نظام ارزشی واحد؛ شرط دوم وحدت 50
- پی نوشت ها 50
- جهاد، عزت بخش اسلام 51
- یادی از مجاهدان 51
- جهاد فی سبیل الله؛ نه فی سبیل آب و خاک 52
- اسلام چه می گوید؟ 52
- اصل دفاع و امور لازم الدفاع 52
- هواهای نفسانی؛ بدنام کننده اسلام 52
- برخی از نظرات درباره اصل جنگ 52
- پی نوشت ها 53
- جان ها فدای اسلام 53
- صبر، راز رسیدن به پاداش 53
- معنای تحلیلی صبر 54
- صابر منفعل و منظلم نیست 54
- صبر، کلید واژه ای در معارف 54
- اقسام سه گانه صبر 54
- وَ الصَّبْرَ مَعُونَةً عَلَی اسْتِیجَابِ الْأَجْرِ، 54
- پیروزی، تنها از جانب اوست 55
- تبلیغ، مصداقی از صبر در طاعت 55
- جهاد، معرکه صبر در طاعت 55
- میدان های مقاومت 55
- پی نوشت ها 56
- مقدمات قرب به خدا؛ مصلحت حقیقی 57
- امر به معروف، مصلحتی فراگیر 57
- فریضه ای با مصحلت فراگیر 57
- وَ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ مَصْلَحَةً لِلْعَامَّة؛1 57
- و اما وظیفه 58
- تأثیر تعفن فرهنگ غرب 58
- بی رنگی امر به معروف؛ چرا؟ 58
- وظیفه پلیس مسلمان 58
- پی نوشت ها 59
- شکر والدین قرین شکر خداوند 59
- حکمت و آثار نیکی به والدین و ارتباط با خویشاوندان در کلام صدیقه کبری سلام الله علیها 59
- حکمت و آثار نیکی به والدین 59
- مراتب و احکام صله رحم 60
- زمینه ساز شکر خدا 60
- قرب خدا، ملاک ارزش های اسلامی 60
- حقی بدون قید و شرط 60
- پی نوشت ها 61
- برخی دیدگاه ها در فلسفه حقوق جزا 62
- فلسفه حقوق جزا از دیدگاه اسلام 62
- وَ الْقِصَاصَ حَقْناً لِلدِّمَاء؛ 62
- مبانی فلسفی حقوق جزای اسلامی 62
- مبانی فلسفی حقوق جزا از دیدگاه اسلام 62
- تفاوت حدود و تعزیرات با دیات و قصاص 63
- پی نوشت ها 63
- قصاص حافظ حیات انسان 63
- وَ الْوَفَاءَ بِالنَّذْرِ تَعْرِیضاً لِلْمَغْفِرَةِ، وَ تَوْفِیَةَ الْمَکَایِیلِ وَ الْمَوَازِینِ تَغْیِیراً لِلْبَخْس؛1 64
- پای بندی به تعهد، نردبان تکامل 64
- وفای به عهد؛ عام ترین ارزش 65
- نفاق ثمره عهدشکنی 65
- معامله با خدا 65
- ضرورت زندگی اجتماعی 65
- واقعیات ریشه ارزش ها 65
- پی نوشت ها 66
- اوامر الهی؛ الطافی الهی 66
- امنیت جسمی، روانی و مالی زمینه ساز رشد انسان 67
- تشریعات الهی، تقویت کننده راه خیر 67
- زندگی اجتماعی بستر ساز امتحان 67
- مقدمه 67
- حفظ امنیت فردی و اجتماعی وظیفه ای عقلی و شرعی 67
- مسکرات، عامل پلیدی جسم و جان 68
- حرمت قذف، ضامن امنیت روانی جامعه 68
- ناامنی مالی، عامل ناامنی روانی 68
- پی نوشت ها 68
- عید خدا 69
- توحید، یگانه راه رسیدن به دوست 69
- توحید، لوح فشرده اسلام 69
- شرک، دشمن ترین دشمن 69
- شرک، دشمن رسیدن به دوست 70
- شرک تشریعی 70
- بنده را جز بندگی نشاید 70
- توحید در نیت، بالاترین مرتبه توحید 70
- مراتب توحید و شرک 70
- پی نوشت ها 71
- حکمت های امر به تقوا 72
- اطاعت از الله، ریسمان نجات 72
- مقدمه 72
- امر فاطمه سلام الله علیها به تقوا 72
- بدانید و عمل کنید 73
- علم، زمینه ساز خشیت الهی 73
- پی نوشت ها 73
- فاطمه سلام الله علیها خود را معرفی می کند 74
- مقدمه 74
- این فاطمه سلام الله علیها است که سخن می گوید 74
- فاطمه سلام الله علیها دختر مهربان ترین پیامبر 75
- پی نوشت ها 75
- فاطمه سلام الله علیها پاسبان ولایت 75
- دلسوزترین هادی 75
- نعمت ها را فراموش نکنیم 76
- فاطمه سلام الله علیها از خدمات رسول خدا می گوید 76
- مقدمه 76
- فاطمه سلام الله علیها شیفته هدایت خلق 76
- مقدمه 77
- پی نوشت 77
- فضایل امیرالمؤمنین و رذایل دشمنانش 77
- فهرستی از خدمات رسول خدا صلی الله علیه وآله 77
- وجدان، نعمتی برای هدایت 77
- ویژگی های جانشین پیامبر 78
- توبیخ راحت طلبان 78
- جانباز جنگ احد 78
- علی سرّ خطبه فاطمه سلام الله علیهما 78
- توصیف علی از زبان فاطمه سلام الله علیهما 78
- تیغ نفاق بر پیکر امت اسلامی 79
- از تاریخ عبرت بگیریم 79
- مقدمه 79
- اقسام کفر 80
- جولان نفاق 80
- ماجرای ثقیفه بنی ساعده 80
- شیطان هنوز زنده است 80
- پی نوشت ها 80
- قرآن؛ معیار حق و منبع قانون 81
- مقدمه 81
- بصیرت؛ ژرف اندیشی و عاقبت اندیشی 81
- حادثه ای غریب 82
- بینش متفاوت فاطمه سلام الله علیها 82
- قرآن، منبع قانون گذاری اسلام 82
- ولایت؛ معیار ایمان 82
- واقع بینی؛ راه کشف حق 83
- کربلا؛ حادثه ای بی نظیر 83
- فتنه سقیفه از زبان فاطمه (سلام الله علیها) 83
- پی نوشت ها 83
- مقدمه 83
- سقیفه؛ فتنه ای در دنیای اسلام 84
- دغدغه فاطمه علیها السلام 84
- توصیف شتر فتنه 84
- پی نوشت ها 84
- نگاهی به مظلومیت رسول خدا صلی الله علیه وآله 85
- نگاهی به مظلومیت علی و فاطمه علیهما السلام 85
- مقدمه 85
- احتجاجات حضرت فاطمه سلام الله علیها برای عدم صلاحیت خلفا 85
- احتجاج دوم فاطمه سلام الله علیها 86
- احتجاج اول فاطمه سلام الله علیها 86
- ماجرای غصب فدک 86
- فدک بهانه ای برای روشنی بخشی 86
- سقیفه؛ سکولاریزه کردن جامعه اسلامی 86
- پی نوشت ها 87
- بحثهای صمیمی و منطقی، راهی به سوی کاهش اختلاف 87
- راهکارهای ایجاد وحدت مذاهب اسلامی 87
- حد نصاب وحدت 87
- احتجاج سوم فاطمه سلام الله علیها 87
- افشای عدم صلاحیت خلفا در کلام حضرت فاطمه سلام الله علیها 88
- نگاهی به مباحث گذشته 88
- پی نوشت ها 88
- آداب بحث با مخالفان از دیدگاه قرآن 88
- پی نوشت ها 89
- نباید راه حق را بست 89
- جعل حدیثی بر خلاف قرآن! 89
- وعده دیدار به قیامت 89
- هدف اصلی فاطمه سلام الله علیها 89
- چکیده مباحث گذشته 90
- مقدمه 90
- بزرگ ترین خدمت به بشریت 91
- خطاهای جبران ناپذیر 91
- ولایت، ناظم ملت و مانع تفرقه 91
- پی نوشت ها 91
- فاطمه سلام الله علیها به انصار فرصتی دوباره می دهد 92
- آنچه گذشت 92
- فاطمه سلام الله علیها با انصار سخن می گوید 92
- احساسات؛ محرّک اصلی قیام ها 92
- چرا با سلاح قیام نمی کنید؟! 93
- فریاد هل من ناصر فاطمه سلام الله علیها 93
- دفع دو شبهه 93
- پی نوشت 93
- مقدمه 93
- راهی که پایانش کفر است 94
- پس چه شد آن سابقه طلائی؟! 94
- سابقه انصار 94
- پی نوشت ها 94
- راحت طلبی امت عامل غربت حق 95
- ایمان واقعی 95
- سرانجامِ زاویه گرفتن از حق 95
- اتمام حجت حضرت با مردم 95
- واپسین احتجاج 95
- فاطمه سلام الله علیها معیار رضا و غضب الهی 96
- پی نوشت ها 96
- اوج فریب کاری برای خنثی کردن تأثیر سخنان فاطمه سلام الله علیها 97
- شگردهای شیطانی بر علیه فاطمه سلام الله علیها 97
- قسم دروغ، اولین شگرد ابلیس 97
- مقدمه 97
- چکیده آنچه گذشت 98
- اجماعی دروغین بر علیه فاطمه سلام الله علیها 98
- پی نوشت ها 98
- نقد و بررسی حدیث ابوبکر 98
- افشاء توطئه ای خطرناک 99
- پی نوشت ها 99
- حیله ای دیگر بر علیه فاطمه سلام الله علیها 99
- بررسی اجماع ادعا شده 99
- دوری از علی علیه السلام سقوط در فتنه 100
- آیات خطبه فاطمه سلام الله علیها 100
- فاصله از علی علیه السلام برگشت به جاهلیت 100
- مردمی بی معرفت 100
- گناه مختل کننده دستگاه معرفتی 101
- پی نوشت ها 101
- راز آیات منتخب فاطمه سلام الله علیها 101
- دفاع از ولایت در بستر بیماری 102
- پی نوشت ها 103
- انگیزه فاطمه سلام الله علیها از به صحنه آمدن 103
- مقدمه 103
- دفاع صریح از ولایت 103
- شکوه از نامردمی ها 103
- اگر علی علیه السلام حاکم می شد ... 104
- حکومت علی علیه السلام الگوی حکومت اسلامی 104
- حاکم مطلوب 104
- مقدمه 104
- عیب علی علیه السلام صفات خوبش بود 105
- سیره علی علیه السلام تنها راه سعادت بشر 105
- انتخابی عجیب 106
- سرانجام جامعه ای که علی علیه السلام را رها کنند 106
- مقدمه 106
- نتیجه تن دادن به اهل سقیفه 107
- درسی که باید از سقیفه گرفت 107
- پی نوشت ها 107
در هیچ یک از تواریخ نیامده که یکی از این سرانی که در آن زمان معروف بودند شجاعتی به خرج داده باشند و یا مشرکی را کشته یا زخمی کرده باشند. در جنگ احد یک نفر نقل نکرده است که یکی از این اشخاص یک شمشیر زده باشد! این سابقه و این معلومات ثابت می کند که اینان به درد این کار نمی خورند. کسی که جانشین پیغمبر می شود باید بتواند احکام پیغمبر را اجرا کند. فاطمه باید عملا نشان دهد که این ها صلاحیت اجرای این احکام را ندارند؛ چون علمش را ندارند. مگر این خانواده همان کسانی نبودند که سه روز روزه گرفتند و نان افطار را به یتیم و فقیر و اسیر دادند و با آب افطار کردند؟ آیا چنین افرادی غصه شکم بچه یشان را می خورند؟! همه این ها مقدمه بود برای این که مردم را متوجه اشتباهشان کنند و به آن ها بفهمانند که اگر بناست انتخاب هم کنید بر اساس معیار صحیح انتخاب کنید. از این رو کلام را چنان شروع کردند که هم عواطف مردم تحریک شود و هم احساس مسئولیت کنند. در این خطبه جهات روان شناختی، بسیار عالی رعایت شده است تا مردم را آماده پذیرش حق کنند. این ها مقدمه برای ترسیم راه صحیح نبوت و رسالت و شناساندن معیارهای صحیح حاکم اسلامی و ادامه دهنده راه پیامبر است. مسأله فدک و امثال آن بهانه ای برای طرح این مسائل بود. ان شاءالله اگر خدا توفیق دهد بقیه خطبه را در جلسات آینده تلاوت می کنیم تا از برکات این خطبه شریف، بیشتر بهره مند شویم.
و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.
1 . بحارالانوار، ج39 ص313.
2 . بحارالانوار، ج21 ص373.
3 . آل عمران، 153.پ
تیغ نفاق بر پیکر امت اسلامی
مقدمه
در ادامه قرائت خطبه مبارک حضرت زهرا سلام الله علیها، به این بخش رسیدیم که حضرت، مردم حاضر در مسجد را مورد خطاب قرار می دهند و ضمن اشاره به خدمات فراوان رسول خدا صلی الله علیه و آله به آن ها، می فرمایند: «در طول این مدت کسی که بیش از همه برای پیشرفت اسلام، دفاع از مسلمانان و مبارزه با مشرکین زحمت کشید علی علیه السلام بود.» در این جا تعبیرات بسیار لطیف و ادیبانه ای به کار برده بودند که در جلسه قبل به آن ها اشاره کردم.
از تاریخ عبرت بگیریم
حضرت زهرا سلام الله علیها در ادامه به رحلت پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله اشاره می کنند و به بیان حوادثی می پردازند که بعد از رحلت پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله اتفاق افتاد. از این جا به بعد آرام آرام لحن کلام حضرت نسبت به مخاطبان تند می شود. حوادثی که حضرت به آن ها اشاره می کنند با ذکر تمام جزئیات حتی اسم اشخاص و کیفیت کارهایی که انجام دادند و تأثیری که این اعمال آن ها در مسیر جامعه اسلامی داشت در کتب تاریخی آمده است. اما حضرت زهرا سلام الله علیها از کسی اسم نمی برند. از این جا به بعد بحث اصلی خطبه آغاز می شود. این قسمت از خطبه را از چند جهت می توان مورد بحث و بررسی قرار داد. یک جهت جنبه ادبی خطبه و توضیح تعبیرات و کلمات آن است. جهت دیگر پرداختن به مطالب تاریخی خطبه و شناخت دقیق حوادثی است که به آن ها اشاره شده است. نکته دیگر توجه به هدف اصلی خطبه است، یعنی هدایت مردم و جلوگیری از انحرافی که در شرف انجام بود و انجام هم گرفت. محور این بحث، جانشینی پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله است که بحثی کلامی- اعتقادی است. بنده با این بحث ناآشنا نیستم اما سبک بحث های ما در این جا بیشتر جنبه اخلاقی دارد؛ یعنی هدف از این جلسات این است که الگویی رفتاری برای خودمان پیدا کنیم. البته معنای این سخن این نیست که آن بحث ها لازم نیست؛ بلکه آن بحث ها لازم است و بیش از هزار سال هم هست که بزرگان ما صدها کتاب کوچک و بزرگ در این باره نوشته اند که یکی از آن ها کتاب الغدیر است. اما آنچه مورد توجه ماست این است که ما با دقت در این مباحث، بصیرت در دین پیدا کنیم، بتوانیم حوادث زمان خودمان را تفسیر کنیم و وظیفه خودمان را در این زمان تشخیص دهیم. چون این حوادث مشابه اند و به قول معروف، تاریخ تکرار می شود. قرآن هم به این معنا اهتمام دارد و از این جهت، تاریخ گذشتگان به خصوص تاریخ بنی اسرائیل را چندین مرتبه ذکر می کند. برکاتی که در دهه های اخیر نصیب امت اسلامی شده که مهم تر از همه آن ها پیروزی انقلاب اسلامی ایران است به واسطه درس هایی است که از تاریخ گرفته شده و به برکت عزاداری های سیدالشهدا و زنده نگه داشتن تاریخ کربلاست. ما وظیفه خودمان را در این زمان فهمیدیم؛ فهمیدیم که باید چه کار کنیم تا به دامی که کوفیان در آن افتادند نیافتیم. اگر این حوادث را زنده نگه نداشته بودیم، تدریجاً غبار تاریخ روی آن ها را می گرفت و برخی تاریخ نویسانِ مزدور هرچه دلشان می خواست می نوشتند و ما هم منحرف می شدیم. بزرگانی در این مسیر لغزیده اند که انگشت حیرت به دهان انسان باقی می ماند. غزالی که یکی از علمای بزرگ و معروف اسلام است و کتاب «احیاءالعلوم» او کتابی پرمحتوا و مفید است در داستان کربلا مرتکب اشتباهی باور نکردنی شده است. در همین کتاب احیاءالعلوم اشاره ای به داستان کربلا دارد و ضمن احترام به سیدالشهدا علیه السلام می گوید: «ما حق نداریم یزید را لعن کنیم؛ چراکه احتمال می دهیم توبه کرده باشد!» آیا چنین احتمالی درباره هر جنایتکار و ظالمی داده نمی شود؟!