آیه تطهیر در آیینه شعر عرب صفحه 172

است.(1) خدایش رحمت کند. به قول علامه امینی «آری، این است یک شیعه نمونه و اعمال و افکارش، یک وزیر شیعه و سخنان حکمت بارش، بله شیعه آل الله باید هم چنین باشد.»

از صاحب بن عباد تألیفات بسیاری باقی مانده که علامه امینی 35 کتاب او را نام می برد. بعضی از آنها عبارتند از «المحیط» در دو جلد، «الوزراء» «الکشف عن مساوی شعر المتنبی» «دیوان شعر» و نیز رساله های او هم در کتابی به نام «المختار» من رسائل وزیر ابن عباد، چاپ شده است.(2)

شعر صاحب بن عباد:

در یک قصیده 28 بیتی به زیبایی هرچه تمامتر، صاحب بن عباد، همه فضائل علی (ع) را در قالب سؤال و جواب های فرضی بیان می کند. در هر بیت، سؤال کننده در مصراع اول سؤالی می پرسد و صاحب، جوابِ او را در مصراع دوم می دهد. در این قصیده، او به فضیلت کساء و مباهله نیز اشاره می کند:

قالت فَمَن صاحِبُ الدّین الحنیفِ اَجِبْ؟ فَقُلْتُ احمَدُ خَیرُ السادَهِ الرُّسُلِ

قالت فَمَن بَعْدَهُ تُصْفی الوِلاءُ له؟ قلتُ الوصِّیُ الذّی اَرْبی علی زُحَلِ

قالت فَمَن باتَ مِنْ فَوقِ الفِراشِ فِدیً؟ فقلتُ أَثْبَتُ خلْقِ اللّهِ فی الوَهلِ

قالت فَمَن تِلوُهُ یَوم الکساءِ اَجِبْ؟ فقلتُ افضَلُ مَکْسُوٍّ و مُشتَمَلِ

قالت فَمَن باهل الطُّهرُ النبیُّ بِهِ؟ فقلت تالیهِ فی حِلٍّ و مُرتحَلِ

قالت أَکُلُّ الذّی قَد قُلتَ فی رَجُلٍ؟ فقُلتُ کلُ الذی قد قُلتُ فی رَجُلِ

قالت فَمَن هُوَ هذا الفردُ، سِمْهُ لنا؟ فَقُلْتُ ذاکَ امیرالمؤمِنینَ عِلیّ(3)

1- الغدیر، ج 4/75 تا 80 بعضی از این مرثیه ها آمده.
2- الاعلام؛ ج 1/316؛ الغدیر، ج 4/45.
3- مناقب ابن شهرآشوب، ج 3/337؛ الغدیر، ج 4/40 که علامه امینی 25 بیت را با کمی تفاوت آورده است. لازم به ذکر است که مشابه این قالب شعر را «ابن صباح» نیز در مدح علی (ع) دارد و ذکر آن خواهد آمد.