بداء از نظر شیعه صفحه 95

جمله «جری المیزاب» که جریان را حقیقتا باید به آب نسبت داد ولی به علاقه حالّ و محل، جریان به میزاب اسناد داده شده نه به آب.

در صورتی که بپذیریم وقتی «بداء» با لام استعمال شود معنای حقیقی آن حدوث رأیی است که سابقا حاصل نبوده، و این معنا ملازم با جهل در گذشته است، می گوییم در اینجا معنای مجازی آن مراد است.

توضیح اینکه شک نیست که عقل حکم می کند خداوند منزه از جهل است، پس اگر چیزی به او نسبت داده شد که بر حسب ظاهر کلمه یا جمله ملازم با جهل بود باید آن را به گونه ای تأویل کرد که منافاتی با علم ازلی خدا نداشته باشد؛ زیرا قرینه عقلی در قرینه بودن خود از سایر قراین ( لفظی، حالی و مقامی) کمتر نیست. همانند برخی از آیات قرآن که اگر معنای ظاهر هر یک از این آیات اراده شود، مستلزم قول به جسمانی بودن باری تعالی است. مثلا در آیات: (وَ جاءَ رَبُّکَ)(1) و (أَلرَّحْمانُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوی)(2) و (اِلی رَبِّها

ناظِرَه)(3) و (فَمَنْ کانَ یَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ)(4) ، همه علمای اسلام - به

استثنای گروه اندکی از ظاهریه - تأویل در این آیات را واجب دانسته اند. این در حالی است که ظهور برخی روایات ما در جهل

1- . سوره فجر (89)، آیه 22.
2- . سوره طه (20)، آیه 5.
3- . سوره قیامت (7)، آیه 23.
4- . سوره کهف (18)، آیه 110.