- مقدمه ناشر 1
- مقدمه مؤلف 3
- فصل اول: مفاهیم و کلیات 7
- اشاره 7
- آثار پیروی از قرآن 8
- منابع تفسیر 10
- حدود تفسیر قرآن 10
- حقیقت تفسیر 11
- منع از تفسیر به رأی 12
- فرق تفسیر، تأویل و ترجمه 13
- نزول قرآن 13
- معانی وحی 14
- اشاره 14
- محتوای قرآن 14
- د) وحی به مادر حضرت موسی علیه السّلام 15
- الف) وحی به زنبور عسل 15
- ب) وحی به امور آسمانها 15
- ج) وحی شیاطین به دوستان خود 15
- نامتناهی بودن قرآن 19
- قرآن برای همه نسل ها و عصرها 20
- معنای حروف مقطّعه در قرآن 20
- فرق مؤمن بامسلمان 24
- جایگاه حقیقی علم نزد متقین 24
- نکات تفسیری 26
- هدایت الهی عمومی یا مخصوص متقین 29
- ویژگی های سوره حمد 30
- مقدمه 30
- ثواب قرائت فاتحه الکتاب 33
- جمیع علوم قرآن در سوره حمد 34
- برترین سوره قرآن 34
- شروع سوره با حمد الهی 37
- فرق رحمن با رحیم 40
- رُبُوبیت عامّه 48
- معانی ربّ 48
- رُبُوبیت خاصّه 49
- سِرِّ اختصاص مالِکیت به روز جزا 50
- ارجاع مُتشابه به مُحکَم 52
- تفسیر بعض قرآن با بعض دیگر آن 53
- شفاعت قرآن 53
- قرآن برترین پند 54
- هدایت قرآن 55
- قرآن بهار قلب ها 56
- حفاظت ازقرآن 57
- جدا کردن قرآن از عترت 60
- طهارت درخلقت عترت 62
- اشاره 63
- فصل دوم: امتیازهای متقین از نظر قرآن و معصومین علیهاالسّلام 63
- قبولی اعمال از متقین 64
- متقین و عبادت أحرار 64
- متقین؛ دعوت شدگان به بهشت 65
- متقین، مصداقی از ابرار 66
- متقین و عاقبت به خیری 66
- متقین و عبرت ها 66
- متقین مصداق بارز «کونوا مع الصادقین» 69
- متقین و هدایت قرآنی 70
- متقین برخوردار از قلب سلیم 74
- متقین و مغفرت الهی 77
- ایمان واقعی در متقین 78
- نیکو بودن خانه متقین 80
- بشارت قرآن به متقین و مؤمنین 81
- فلسفه خلود متقین در بهشت 84
- مقدمه 85
- متقین مشمول شفاعت الهی 85
- متقین مشمول شفاعت اهل بیت علیهم السّلام 88
- متقین شایسته هدایت و رستگاری 90
- تجلی نیکوکاری در متقین 92
- متقین جامع کمالات الهی 95
- نشانه های متقین 96
- برادری متقین و آثار آن 97
- متقین مشمول عنایات ملائکه و انبیاءعلیه السّلام 99
- اعتلای روحی برای متقین 102
- متقین شایسته روزی حلال و حساب شده 104
- متقین و مشاهده حقایق 105
- نگاه رحمت به متقین در قیامت 108
- نفخه صور در قرآن 119
- تفسیر آیات ده گانه 129
- متقین مستحق اجر بی حساب 136
- ورود بی حساب متقین به بهشت 146
- مرگ و حشر غیرمتقین 147
- ولایت امام علی علیه السّلام شرط عبور از پل صراط 155
- ولایت جواز عبور از صراط 155
- تفسیر آیه اوّل 156
- بحث وجود و عدم 156
- تفسیری از آیه دوّم 157
- چهره های اهل بهشت 159
- سرمایه اهل بهشت 160
- متقین وارثان بهشت 163
- ثمره اطاعت از خدا و رسولش برای متقین 164
- آثار خوف از خدا برای متقین 165
- متقین مخلِص در مسیر مخلَصین 167
- متقین و نعمت های بهشتی 172
- متقین و همسران در بهشت 174
- اقسام نعمت های بهشتی برای متقین 175
- ویژگی های همسران بهشتی متقین 180
- ساقیان متقین در بهشت 182
- متقین مشمول بشارت الهی 190
- متقین پاک دل 190
- متقین طرف معامله با خدا 192
- متقین برتر از فرشتگان 193
- عظمت متقین در نزد خدا 195
- دستاورد دعا برای متقین 196
- امتداد 197
- فصل سوم : کارکردهای رفتاری متقین از نگاه قرآن و معصومین علیهم السّلام 200
- اشاره 200
- توجه متقین به معارف قرآن 201
- سهم متقین از رحمت الهی 202
- بهره مندی عمومی از قرآن با زبان مشترک 203
- متقین و آغاز کارها با نام خدا 203
- متقین و تدبر در قرآن 205
- متقین و انتخاب درست 207
- متقین و حمد خداوند متعال 210
- متقین؛ عاملین به علم 211
- متقین و ذکر کثیر 213
- متقین و صراط مستقیم 215
- تقدُّم هدایت بر ضلالت 222
- عبادت مُتّقین درقرآن 226
- ذِکر مُتّقین 228
- متقین و مراتب قرآن 230
- متقین و عبادت خالصانه 232
- متقین و مهجوریت زدائی از قرآن 233
- قلوب متقین، مجرای امتحان الهی 239
- ایمان متقین به خدا و غیب 240
- متقین، برپادارندگان نماز 241
- متقین و انفاق در راه خدا 242
- متقین و ایمان به کتب آسمانی و آخرت 243
- متقین و دوری از رِبا 244
- متقین و خوراک پاک 245
- لقمه حلال و استجابت دعا 247
- متقین و همنشینی با فقرا 248
- متقین و وفای به عهد 249
- قصاص مصداق عدالت اجتماعی 250
- متقین، مجریان عدالت اجتماعی 251
- روزه تکلیف متقین 255
- روزه نماد تساوی و تکامل 260
- متقین و دعوت به تسلیم در برابر اوامر الهی 261
- متقین پایبند به قانون جنگ 267
- هجرت و جهاد متقین 268
- متقین و دستور به انفاق 269
- عدم حزن و اندوه نتیجه انفاق دائم 272
- متقین و دوری از ربا 274
- حُرمت ربا 275
- متقین و مکتوب کردن دین 277
- ایمان کامل متقین 280
- ایمان متقین به غیب 283
- متقین و رسالت انذار 284
- شرایط اجابت دعای متقین 292
- متقین و زیارت پیشوایان دینی 308
- متقین و آداب زیارت 311
- فصل چهارم: جایگاه متقین در قرآن و عترت 313
- اشاره 313
- آسانی درکارهای متقین 314
- متقین در آینه آیات قرآن 314
- اشاره 314
- متقین تابع قرآن 314
- قبولی أعمال متقین 314
- متقین و توفیق الهی 314
- همراهی خداوند با متقین 315
- آثار قلب سلیم در متقین 315
- نجات متقین 315
- تأثیر قرآن بر متقین 317
- پیامبرصلی الله علیه وآله و دعوت از متقین برای زیارت 318
- نصایح امام علی علیه السّلام در باره متقین 325
- خصلت های متقین در کلام امام صادق علیه السّلام 329
- غربت متقین از نگاه معصومین علیهم السّلام 330
- دنیا زندان متقین 331
- بی توجهی به متقین 331
- تکالیف متقین به اندازه وُسع 332
- استقامت متقین از منظر امام صادق علیه السّلام 332
- استقامت متقین از منظر امام صادق علیه السّلام 341
- توصیف متقین از نگاه قرآن و اهل بیت علیهم السّلام 341
- فهرست منابع و مآخذ (کتابنامه) 345
1- اصول کافی، ج 2، ص 599.
2- آل عمران: 138.
3- نحل: 44.
4- بقره: 111.
حدود تفسیر قرآن
مفسّرین به طور محدود قادر به تفسیر همه قرآن هستند. بدیهی است که تفسیر تمام وجوه قرآن برای غیر معصوم علیه السّلام ممکن نیست، ولی ظواهر کلام وحی قابل تفسیر هست. اقسام تفسیر مثل تفسیر لُغات و مفردات، تفسیر موضوعی، تفسیر ترتیبی، تفسیر ارتباطی و تفسیر کُلّی، هریک مورد توجه و تحقیق مفسران قرار گرفته است.
منابع تفسیر
بهترین نوع تفسیر، تفسیر قرآن به قرآن و تفسیر روایی است. به اعتراف احادیث و تاریخ، پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله و امامان به جهت مبارزات پیاپی و مخالفت دشمنان در زمان حیات بابرکتشان، فرصت کافی پیدا نکردند که پرده ها و نقاب ها را از تمام آیات قرآنی کنار زده، معارف بی پایان قرآن را در عرصه ی زندگانی بشر بیشتر متجلّی سازند.
بنابراین تفسیر قرآن از طریق پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله و امامان علیهم السّلام موانع و مشکلات فراوانی را در پی داشته است به طوری که نقل حدیث پس از رحلت پیامبرصلی الله علیه وآله 40 سال ممنوع بود و برخی از صحابه خاصّ پیامبرصلی الله علیه وآله و اهل بیت علیهم السّلام به ضبط و نگهداری حدیث می پرداختند. در مقابل جاعلان حدیث هزاران سخن دروغ را به عنوان حدیث به پیامبر و امامان نسبت می دادند. به عنوان نمونه عبدالکریم بن ابی العوجا، به جعل چهل هزار حدیث اعتراف کرده است.(1)