تفسیر متقین در قرآن و حدیث صفحه 246

1- بحار، ج93، ص27.

2- خصال شیخ صدوق(ره)، ج1، ص 316.

3- بقره: 172.

للهِ، ضرورت شکر و قدردانی را بیان می کند . لازمه ی بندگی خدا و توحید در عبادت و اطاعت، حلال دانستن حلال ها و حرام دانستن حرام های الهی است. هر یک از دو جمله ی کُلُوا وَ اشکُرُوا، حاکی از جواب شرط، اِن کُنتُم می باشد. عبادت، شرط برای امر کُلُوا وَ اشکُرُوا، قرار گرفته است و متضمّن معنای اطاعت نیز می باشد. تقدیم ایاهُ بر تعبُدُونَ دلالت بر حصر دارد و توحید در عبادت و اطاعت از آن استفاده می شود. برخی مسلمانان صدر اسلام، با حرام پنداشتن بعضی از طیبات از خوردن آنها امتناع می کردند. این آیه تأکید خدا را بر مباح بودن طیبات بیان می کند.(1)

اِن کُنْتُمْ اِیاهُ تَعبُدُون: اگر فقط او را عبادت می کنید. عبادت خدا، بدون شکر کامل نمی شود.(2)

وَ اَشکُرُوا للهِ، اگر اقرار دارید که مُنعِمِ حقیقی شما خدا است و تنها او را می پرستید، خدای را که به شما نعمت داده است، شکر نمائید.

خداوند در حدیث قدسی می فرماید: «اَلْجِنُّ وَالْاِنْسُ فِی نَباءٍ عظیم، اَخلُقُ وَ یعبُدُ غَیری وَ ارْزُقُ وَیشکُرُ غَیری؛ من آفریدگار جن و انس ام، آنها غیر مرا می پرستند، من روزی شان می دهم و آنها از دیگری سپاسگزاری می کنند.(3)

این حدیث قدسی تعجب خداوند را از غیر خداپرستی بیان می کند، مؤمن شامل مؤمن فاسق هم می شود و اختصاص به مؤمن عادل ندارد. همان طور که ایمان ده درجه دارد، مؤمن هم درجاتی دارد.