تفسیر متقین در قرآن و حدیث صفحه 29

1- سورۀ محمد، آیه 24.

2- سورۀ مجادله ، آیه 11.

3- (قال له موسی و... ) سورۀ کهف، آیه 66.

حضرت موسی علیه السّلام مقام عالی و شرح صدر داشت و از پیامبران اولوالعزم بود، باز مأمور می شود که در برابر خضر زانو بزند و همچون یک شاگرد از او درس بیاموزد.

امام علی علیه السّلام می فرمایند: «اَلعِلمُ میراثُ الاَنبیاء؛ علم میراث پیامبران است».(1)

هدایت الهی عمومی یا مخصوص متقین

در آیۀ 2 سوره بقره یعنی «ذلِکَ الکِتابُ لا رَیبَ فِیهِ هدی للمتقین» خداوند قرآن را هدایت برای متقین معرفی می فرماید، ولی در آیه ی 185 این سوره یعنی «هُدًی لِلنّاس» هدایت قرآن را برای همه معرفی می فرماید. چگونه جمع بین این دو آیه و آیات مانند این دو ممکن است؟

واقعیت این است که کفّار و منافقین مورد خطاب و مکلف به انجام تکالیف الهی واجبات و محرمات) هستند، ولی به خاطر دشمنی آنان با حق) و قبول نکردن حق) و همچنین با توجه به مخیر بودن انسان، انذار و عدم انذار آنها تأثیری در هدایتشان نخواهند شد: «ءَاَنْذَرْتَهُم اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا یؤْمِنُونَ».(2)

انذار برای اتمام حجت است نه اجبار در عمل. پر واضح است که تا انسان در محضرقرآن قرار نگیرد، مورد هدایت و عنایت قرآن واقع نخواهد شد. خداوند می فرماید: «یا اَیهَا الْاِنْسانُ ما غَرَّکَ بِرَبِّکَ الْکَریم؛(3) ای انسان به چه