- پیشگفتار 1
- فصل اول: به سوی شادمانی 4
- اشاره 4
- اصالت شادی 5
- غم و شادی 5
- 1.گواهی فطرت 6
- 2.جنود عقل 7
- 3.انبساط نفس 10
- 4.نیاز به انس و نشاط 10
- 5.موفقیت و سلامت در گرو نشاط 12
- 6.توصیه به غم زدایی 12
- 7.آرزوی شادمانی برای دیگران 13
- 8.درخواست شادی 14
- 9.اندوه زدایی در بهشت 15
- چهره های شاداب بهشتیان 16
- 10.از ویژگیهای اهل ایمان 18
- 11.شاد بودن به فضل و رحمت خداوند 19
- منبع فرح و شادی 20
- شادمانی در پرتو ولایت 21
- غم و شادی اهل دنیا 25
- غم و شادی اهل آخرت 26
- پیک خدا 27
- نهی از شادمانی در قرآن 28
- فصل دوم: نشاط و عوامل آن 31
- اشاره 31
- شیوه های نشاط بخش در خانواده 32
- 1.تعاون و هماهنگی 32
- نشاط در خانواده 32
- 2.تقسیم کار 33
- 3.اظهار محبت 34
- 4.تشکر و قدردانی 35
- 5.هدیه و سوغات 36
- شاد کردن زنان در خانواده 37
- شاد کردن کودکان 38
- پیامبر و بازی با کودکان 40
- امیرالمؤمنین علیه السلام و کودکان یتیم 42
- برای دستیابی به شادمانی جاویدان 43
- عوامل نشاط 44
- 1)یاد و ارتباط با خداوند 45
- غنچۀ دل 46
- 2)ارتباط با اهل بیت علیهم السلام 48
- دیدۀ خود بین 49
- 3)اتصال به اولیای الهی 50
- 4)دل کندن از دنیا 51
- نشانه زهد 53
- 5)شاد کردن دل ها 56
- شاد کردن مؤمن 58
- 6)ایستادگی در راه خدا 60
- 7)حکایات نشاط بخش 61
- 8)عوامل روح افزا 62
- 9)تفریح سالم 63
- بهره مندی از کامیابی های مشروع 65
- آفات تفریح 65
- 1)گناه و معصیت 66
- 3)زیاده روی در تفریح 67
- 3)اسراف و تبذیر 68
- تفریح خانوادگی 69
- ابعاد و گونه های تفریح 69
- دیدارهای فامیلی 70
- گردش و مسافرت 72
- شوخی با همسر 73
- بازی با کودکان 74
- دیدار دوستان 76
- گشاده رویی در دیدارها 78
- ورزش های رزمی و شنا 79
- مسافرت 81
- نماز شب 83
- تفریحات معنوی 84
- فصل سوم: شوخی و خنده 88
- اشاره 88
- مزاح و شوخ طبعی 89
- شوخ طبعی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم 91
- شوخی با اصحاب 93
- شوخی و مزاح در سفر 100
- مرزهای شوخی 101
- شوخی های ناپسند 103
- 1)دروغ در شوخی 104
- آفات شوخی 104
- 2)دل آزاری 106
- 3)زیاده روی در شوخی 107
- 4)شوخی های بی جا 108
- پدیدۀ خنده 109
- خنده های نمکین پیامبر 110
- اصحاب خندان پیامبر 112
- اشاره 112
- آفات خنده 112
- 1)قهقهه 113
- 2)زیاده روی در خنده 114
- منابع 115
شوخی و مزاح در سفر
شوخی بسیار هر چند مذمت شده است، اما در هنگام مسافرت در روایات پسندیده و به جا شمرده شده است و به عنوان یکی از آداب و مستحبات سفر بیان شده است.
امام صادق علیه السلام یکی از آداب سفر را این چنین تبیین فرموده اند: «و یکی دیگر از اموری که به عنوان مروت در سفر است، زیاد مزاح کردن است، در چیزی که غضب خدای عزوجل در آن نباشد.»(1)
مزاح در سفر، طول سفر را کوتاه می کند و خستگی راه را از تن به در می برد، ولی در هر صورت باید حدود مزاح و خط قرمز آن که پرهیز از گناه و معصیت خداوند است، در همه حال مراعات گردد.
برخی افراد و بزرگان را می بینیم که بسیار باوقارند، ولی وقتی با آنها مسافرت می کنیم، بسیار مزاح و شوخی می کنند. به گونه ای که انسان ناباورانه به آن نگاه می کند. سفر چنین اقتضا می کند و می پسندد که شوخی کنند و مستحب هم هست. در مسافرت انسان از وطن خویش، بیرون می آید و در غربت می افتد و باید این
1- الأمالی للصدوق، ص 553.