بازپژوهی تحریف ناپذیری قرآن صفحه 255

نقد دیدگاه علامه طباطبایی رحمه الله

به نظر می رسد کبرای کلّی و اصل سخن علاّمه طباطبایی رحمه الله صحیح و قابل پذیرش است؛ زیرا، همان گونه که ایشان نیز بیان نمود، مراد از «نسخ آیه»، منتفی شدن نشانه و علامت بودن آن است و نه خروج آیه از دایرۀ وجود. لیکن به نظر می رسد نتوان چنین سخنی را از آیۀ شریفه ما نَنْسَخْ مِنْ آیَهٍ... با استنادِ به «تعلیق بر وصف، مشعِر به علّیت است» استفاده نمود؛ چرا که در این آیه تعلیقی وجود ندارد؛ بلکه عنوان آیه، متعلّق و موضوع قرار گرفته است. به عبارت دیگر، موضوع چیز دیگری نیست که متّصف به آیه بودن باشد تا بتوان این قاعده را جاری نمود.

استدلال اهل سنّت به آیه 101 نحل بر نسخ تلاوت و نقد آن

یکی دیگر از آیاتی که برای اثبات نسخ تلاوت مورد استدلال اهل سنّت واقع شده، آیۀ 101 سوره نحل است. خدای بزرگ در این آیه فرموده است:

وَ إِذا بَدَّلْنا آیَهً مَکانَ آیَهٍ وَ اللّهُ أَعْلَمُ بِما یُنَزِّلُ قالُوا إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لا یَعْلَمُونَ؛

وهرگاه آیه ای را به جای آیه ای دیگر می فرستیم - و خداوند به آن چه فرو می فرستد آگاه تر است - گویند تو دروغگویی (این چنین نیست) بلکه بیشتر آنان نادانند.

آن چه در شأن نزول آیۀ شریفۀ 106 سورۀ بقره گفته شد، نسبت به این آیه نیز مطرح است.