بازپژوهی تحریف ناپذیری قرآن صفحه 268

دیدگاه آخوند خراسانی رحمه الله

آخوند خراسانی رحمه الله ادّعای علم اجمالی به وقوع تحریف به نقیصه در قرآن را بعید ندانسته و برخی از روایات و مسألۀ «اعتبار» را نیز شاهدِ بر این ادّعا می داند.(1)

البته از نگاه بزرگان علم اصول، بعید ندانستن علم اجمالی به تحریف قرآن به نقیصه از سوی آخوند خراسانی رحمه الله ناشی از لغزش قلم ایشان است؛ چرا که روایات دالّ بر تحریف قرآن در منابع اهل سنت، مانند مسند احمد حنبل(2) ، صحیح مسلم(3) و اتقان سیوطی(4) ، بیش از روایاتی است که در منابع امامیه آمده است و حتّی در منابع اهل سنّت، به سوره و آیات تحریف شده نیز اشاره شده است.

نکتۀ مهمی که در جای خود بایستی مورد بررسی و دقّت قرار گیرد، چگونگی ورود این روایات در منابع امامیه و اهل سنت است. یکی از آن روایات، روایتی است که یک زندیق یا یهودی محضر امیر مؤمنان علیه السلام آمد و منکر تناسب پاره ای از جملات و آیات قرآن شد؛ وی برای نمونه آیۀ شریفۀ: وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلاّ تُقْسِطُوا فِی الْیَتامی فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنی وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاّ تَعْدِلُوا فَواحِدَهً أَوْ ما

1- (1) . کفایه الأصول، ج 284: «و دعوی العلم الإجمالی بوقوع التحریف فیه بنحو إما بإسقاط أوتصحیف و إن کانت غیر بعیده کما یشهد به بعض الأخبار و یساعده الاعتبار إلا أنه لا یمنع عن حجیه ظواهره لعدم العلم بوقوع خلل فیها بذلک أصلاً».
2- (2) . مسند احمد، ج 8، ص 14.
3- (3) . صحیح مسلم، ج 4، ص 1492.
4- (4) . الاتقان فی علوم القرآن، ج 3، ص 82.