- معانی لغوی و اصطلاحی: 1
- کلیات علم وقف و ابتدا 1
- علم وقف و ابتدا: 1
- مقدمه مترجمان 1
- کاربرد ریشههای «وقف» و «بدو» در قرآن: 2
- منشأ وقف و ابتدا: 2
- بیان مختصر تاریخچه تألیف در این علم: 3
- اهمیت و جایگاه وقف و ابتدا: 6
- رابطه وقف و ابتدا با علوم دیگر: 7
- انواع وقف و ابتدا: 8
- ابو عمرو دانی: 11
- ابو عمرو دانی و المکتفی 11
- المکتفی فی الوقف و الابتداء: 15
- شیوه ترجمه و نگارش کتاب 16
- سوره توبه 18
- سوره بقره 18
- مقدّمه مؤلّف 18
- سوره مائده 18
- سوره حمد 18
- اشاره 18
- سوره هود 18
- سوره ابراهیم 18
- گفتار ششم: وقف قبیح 18
- گفتار پنجم: توضیح وقف حسن 18
- سوره اعراف 18
- سوره انفال 18
- سوره رعد 18
- وقف و ابتدا در آیات و سورههای قرآن کریم 18
- گفتار دوم: بیان اقسام وقف 18
- سوره نساء 18
- سوره انعام 18
- گفتار چهارم: توضیح وقف کافی 18
- سوره آل عمران 18
- سوره یونس 18
- سوره یوسف 18
- گفتار اول: تشویق برای تعلیم وقف تام 18
- گفتار سوم: توضیح وقف تام 18
آورده است.
2- محمد بن احمد بن مسعود دانی (زنده تا حدود 470 ه. ق) که قرائات را بر دانی خواند و در زمان حیات دانی نیز مصدر تعلیم و اقراء بوده است.
المکتفی فی الوقف و الابتداء:
جایگاه ابو عمرو دانی در علم وقف و ابتدا و همچنین کتاب المکتفی بسیار والا و ارجمند است. در تألیفات بسیاری از علمای پس از وی، این مسئله مورد تقدیر و تمجید قرار گرفته است. «1»
المکتفی سومین کتاب درباره وقف و ابتداست که به دست ما رسیده است.
اولین کتاب از ابو بکر بن انباری (م 328 ه. ق) است به نام «ایضاح الوقف و الابتداء فی کتاب الله عز و جل» است و دومین کتاب «القطع و الائتناف» از ابو جعفر ابن نحّاس (م 377 ه. ق).
مهمترین ویژگیهای المکتفی را میتوان به شرح زیر برشمرد:
1- ذکر آرا و نظریات بسیاری از دانشمندان پیش از خود با اشاره به نام ایشان و بیان علت هر قول.
2- اشاره به تعداد قابل توجهی از روایات نبوی صلّی اللّه علیه و اله- از طریق اهل سنت- و اقوال صحابه و تابعین در بابهای مورد نظر.
3- سعی بر اختصار در تألیف و اجتناب از بیانات طولانی درباره مواضع وقف در آیات.
نهایتا باید المکتفی را ثمره تلاشها و تحقیقات علمی گذشتگان و منبع مهمی برای علمای پس از دانی دانست.
__________________________________________________
(1)- از جمله این علما میتوان افراد زیر را برشمرد: ذهبی (م 748 ه. ق) در تذکرة الحفاظ؛ زرکشی (م 794 ه. ق) در البرهان فی علوم القرآن؛ ابن جزری (م 833 ه. ق) در غایة النهایة فی طبقات القراء؛ سیوطی (م 911 ه. ق) در الاتقان فی علوم القرآن؛ اشمونی (از علمای قرن یازدهم هجری) در منار الهدی فی بیان الوقف و الابتداء.