- معانی لغوی و اصطلاحی: 1
- کلیات علم وقف و ابتدا 1
- علم وقف و ابتدا: 1
- مقدمه مترجمان 1
- کاربرد ریشههای «وقف» و «بدو» در قرآن: 2
- منشأ وقف و ابتدا: 2
- بیان مختصر تاریخچه تألیف در این علم: 3
- اهمیت و جایگاه وقف و ابتدا: 6
- رابطه وقف و ابتدا با علوم دیگر: 7
- انواع وقف و ابتدا: 8
- ابو عمرو دانی: 11
- ابو عمرو دانی و المکتفی 11
- المکتفی فی الوقف و الابتداء: 15
- شیوه ترجمه و نگارش کتاب 16
- سوره توبه 18
- گفتار سوم: توضیح وقف تام 18
- وقف و ابتدا در آیات و سورههای قرآن کریم 18
- گفتار پنجم: توضیح وقف حسن 18
- سوره حمد 18
- مقدّمه مؤلّف 18
- سوره مائده 18
- اشاره 18
- سوره بقره 18
- سوره ابراهیم 18
- سوره هود 18
- گفتار ششم: وقف قبیح 18
- سوره آل عمران 18
- گفتار دوم: بیان اقسام وقف 18
- سوره نساء 18
- سوره انعام 18
- سوره یونس 18
- گفتار چهارم: توضیح وقف کافی 18
- سوره رعد 18
- سوره یوسف 18
- گفتار اول: تشویق برای تعلیم وقف تام 18
- سوره انفال 18
- سوره اعراف 18
قطع و سکت نیز به جای یکدیگر استفاده میشده است «1» و کمکم با تدوین این علم و تألیف کتابهای مجزا، هریک از این اصطلاحات در معنای خاصی به کار رفتهاند.
معنای این اصطلاحات بنابر آنچه ابن جزری آورده، عبارت است از:
قطع یعنی اتمام قرائت و منتقل شدن از قرائت به حالت و کار دیگری غیر از قرائت.
وقف یعنی قطع صوت در کلمهای از قرآن و تجدید نفس جهت ادامه قرائت.
سکت یعنی قطع صوت در زمانی کوتاهتر از وقف بدون تجدید نفس. «2»
اما ابتدا را (تقریبا) در همان معنای لغوی به کار بردهاند؛ یعنی آغاز تلاوت در ابتدا یا بعد از وقف.
کاربرد ریشههای «وقف» و «بدو» در قرآن:
از کلمات دارای ریشههای «وقف» و «بدو» در قرآن، موارد زیر به کار رفته است:
ریشه «وقف»: انعام: 27، 30؛ سبأ: 31؛ صافات: 24
ریشه «بدو»: اعراف: 29؛ توبه: 13؛ یونس: 4، 34، 34؛ یوسف: 76؛ انبیاء:
104؛ نمل: 64؛ عنکبوت: 19، 20؛ روم: 11، 27؛ سجده: 7؛ سبأ: 49؛ بروج: 13.
منشأ وقف و ابتدا:
وقف و ابتدا از جمله علوم قرآنی است که همزمان با نزول قرآن و در زمان حضرت رسول اکرم صلّی اللّه علیه و آله مطرح و مورد توجه بوده است.
اقوالی از بزرگان صحابه در اینباره وجود دارد که تنها به یک مورد از کتاب المکتفی بسنده میکنیم:
__________________________________________________
(1)- النشر فی القراءات العشر، ج 1، صص 240- 239. وی در صفحات بعد، به میزان سکت و اختلاف در آن و مواضع سکت در قرآن اشاره کرده است.
(2)- همان.