سلمان فارسی صفحه 20

7 - و اگر خلیسه مالک سلمان بوده و - از سوی دیگر - باید سلمان آزاد می شده چرا پیامبر - صلی الله علیه و آله - او را از خلیسه نمی خرد تا آزادش کند ؟ یا چرا خود سلمان برای آزادی خودش با خلیسه مکاتبه عقد (قرارداد آزادی بین مالک و برده ) نمی کند ؟ و چرا به خلیسه دستور داده می شود او را کلا آزاد کند ؟ مگر آن که گفته شود امر به آزاد کرده سلمان به همین منظور تشویق و ترغیب خلیسه به آزاد کردن و اجر اخروی بردن صادر شده نه از باب تهدید و اعمال جبر و قهر .

8 - در خود همین روایت هم تناقض هست در یک نقل آمده ((خلیسه )) سلمان را آزاد کرد و در جای دیگر گفته شده خود پیامبر - صلی الله علیه و آله - او را آزاد کرد این دوگانگی یعنی چه ؟

چه کسی سلمان را آزاد کرد ؟

نصوص و تصریحات

بسیاری بر این دلالت می کنند که پیامبر - صلی الله علیه و آله - سلمان را از بردگی آزاد کرد :

1 - بسیاری از علما و مورخان او را از موالی (غلامان آزاد شده ) رسول الله - صلی الله علیه و آله - شمرده اند . (56)

2 - از ((بریده )) نقل شده است که : ((سلمان یهود بود رسول الله - صلی الله علیه و آله - او را به فلان مقدار درهم و این که نخلهایی را برای مالک او غرس کند و سلمان آنها را بپرورد تا بار بیایند خرید و خود حضرتش آن نخلها را غرس فرمود)) . (57)

3 - از ((شعبی )) پرسیده شد : آیا سلمان از موالی رسول الله بود ؟ گفت : آری برترین مکاتب ایشان بود (با مالکش قرارداد آزادی بسته بود) رسول الله او را خرید و آزاد کرد . (58)

4 - خطیب بغدادی گفته است : ((رسول الله - صلی الله علیه و آله - مالی را که سلمان (بر اساس مکاتبه اش ) باید می پرداخت تا آزاد شود پرداخت . علی هذا او از موالی بنی هاشم است )) . (59)

5 - مبرد گفته است : ((پیامبر - صلی الله علیه و آله - مال المکاتبه سلمان را به بنی قریظه داد از این رو سلمان مولای (آزاد شده ) رسول الله بود و علی بن ابی طالب - علیه السلام - فرمود : ((سلمان از ما خاندان است )) . (60)