سلمان فارسی صفحه 36

امضای اقدامات نامشروع حکومت و سبب یا بگو عامل زمینه ساز تثبیت انحراف و زیاد شده فاصله از خط اسلامی اصیل باشد و در جایی که انسان به صورت ابزاری در دست حکومت در می آید و برای تحکیم انحرافات و توجیه خطاکاریها آن مورد بهره برداری قرار می گیرد یا با مشارکت آنها حکومت چهره ای مقبول و مشروع از خود ارائه می دهد و در ورای آن به هر گونه فساد ، ظلم و بی دینی می پردازد مشارکت و همکاری ، خیانت به امت ، دین و انسانیت انسان خواهد بود هر چند شخص شرکت کننده شریف و کریم و در رفتار شخصی و ملکات نفسانی بی انحراف و خطا باشد .

از این روست که می بینیم ائمه - علیهم السلام - نه فقط در حکومت اموی و عباسی مشارکت ننموده و دست یاری به سوی آنها دراز نمی کند . بلکه حتی کمترین کمک بدانها یا کمترین تاءیید از آنها را از گناهان بزرگ و جرائم مهم که سهل انگاری و چشم پوشی در مورد آنها امکان ندارد می دانند حتی اگر این تاءیید در این حد باشد که انسان شترهای خود را به حاکم اجاره بدهد تا با آنها به حج برود کاری که لازمه آن اینست که موجز به زنده ماندن حاکم جائز تا پایان مدت اجاره متمایل باشد! . (99)

ج - در صدر اسلام که زمان پایه گذاردن ، تثبیت و تعمیق ارزشها و مفاهیم حق و بنیادین بوده و می بایست در آن هنگام مبانی و اصول ، استوار می گشت و معتقدات ریشه گرفته تکون

می یافت - امری که مستلزم طرح و تثبیت عقاید صحیحه و محافظت از آنها و رد نفی عقائد ناصحیح بود - هرگونه انحراف یا سهل انگاری ، بر اصل و اساس اسلام و مفاهیم و مبانی آن اثر سوء می گذاشت و این اثر سوء در یک نسل یا یک امت محدود نمی شد بلکه دامنه آن به همه اعصار و ازمنه کشیده می شد .

این وضعیت و موقعیت ، وجود شخصیتی قوی ، کارآمد ، دارای خط و جهت روشن که تحت تاءثیر دیگران قرار نگیرد و کورکورانه تصمیمات حکومت را اجرا نکند بلکه هر چیز را با معیار حق و شرع بسنجد و بر این مبنا رد یا قبول کند ، ایجاب می کرد و ضروری می ساخت . آنگاه تاریخ وجود چنین شخصیتی را ثبت می کرد تا روزی فرا برسد که امت حوادث و رخدادهای گذشته را درک کند و بتواند هر موضوعی را در موضع خود قرار دهد و انگیزه ها را بیابد و شرایط برای شناخت اسلام حقیقی - هر چند به صورت تدریجی - آماده شود چنانکه آماده شده و می شود .

این مهم تحقق نمی یافت جز با مقداری نرمش و مسالمت در حدودی معین و به اندازه ای که اصول خط اصیل سیاسی از بین نرود و این جمعیت صالح و شایسته مستهلک نشود و اندیشه ها و دیدگاههایشان در جو حاکم را مغلوب خود سازند و در آینده - هر چند در دراز مدت - به عنوان حرکت بیدار و مسؤ ول شناخته شوند .

از آنجا که سیاست حکومتها در جهت

این بود که برای اهل بیت و یاران نکو کردار آنان که علمای امت و صحابه بزرگ رسول الله - صلی الله علیه و آله و سلم - بودند و گفته های پیامبر گرامی - صلی الله علیه و آله - درباره آنان و فضل ، علم و تقوایشان اثر و نقش بزرگی در روی آوردن مردم به سوی آنان و بهره بردن و آموزش از ایشان و الگو قرار دادن آنان داشته است ، جایگزین و بدیلهایی به وجود آورند - در این راستا - حاکمیت و مشخصا قریشی ها تلاش کردند مردم اهل بیت و همه بهترین ها از یاران ایشان و صحابه رسول الله - صلی الله علیه و آله و سلم - را فراموش کنند تا دیگرانی که با مقاصد او اعمال حکومت هماهنگ و سازگار باشند جای آنها را بگیرند ، از این رو حداکثر تجلیل و تمجید را از این جایگزینها به عمل می آورند تا این باور را به وجود آورند که فقط همین شخصیتها ، بزرگان و سردمداران اسلامند و بس هر چند در واقع این افراد جایگزین ، منحرف از اسلام و جاهل به احکام و دور از مفاهیم و تعالیم آن بودند .

تا آن جا این سعی و تلاش به عمل آمد که مردم اهل بیت را فراموش کردند شعله ایشان خاموش و آوا و آوازه شان قطع گردید . در آن جا که امیرالمؤ منین - علیه السلام - راجع به فتوحات سخن می گوید ؛ فتوحاتی که اگر مشارکت اختیار در آنها نبود برای اسلام و مسلمین شر و بال می شد

اما شرکت جستن ایشان در آن فتوحات برای بسیاری از غیر عرب فرصت این را فراهم کرد که با تعالیم اسلام آشنا شوند و حتی پس از گذشت زمانی نه چندان دراز ، دانشمندان ، فقیهان و اندیشمندان اسلام از میان همانها که - به طوری که بزودی خواهیم دید - حاکمیت در صدد برده گرفتن آنها و تصاحب اموالشان بود ظاهر گشتند ، حضرتش به این حقیقت اشاره نموده چنین فرموده است :