- مقدمه دفتر 1
- مقدمه مترجم 1
- مقدمه مؤ لف 3
- فصل اول : معرفی سلمان محمدی در چند سطر 4
- سرآغاز 4
- باب اول : مقاطعی از زندگانی سلمان 4
- اطلاعات مقدماتی 5
- از ویژگیهای سلمان 6
- مقام و منزلت سلمان 7
- درگذشت سلمان 8
- داستان اسلام آوردن سلمان 10
- فصل دوم : اسلام آوردن و آزاد شدن از بردگی 10
- زمان آزاد شدن سلمان 11
- آنچه ما از این ماجرا می فهمیم 11
- تاریخ آزاد شدن 12
- چند ایراد در مورد این قرارداد 13
- پاسخ به این اشکالات 14
- چند ایراد و خدشه در این روایت 16
- حدیث آزادی سلمان به نقلی دیگر 16
- درخت خرمایی که عمر غرس کرد 17
- روایتی که قابل قبولتر است 17
- نقش ((خلیسه )) در آزاد شدن سلمان 18
- سخن ما 19
- فصل سوم : آگاهی و مسؤ ولیت 22
- چرا دروغ می گویند ؟ 22
- ابوبکر و آزاد شدن سلمان 22
- سرآغاز 23
- توان و تعادل در شخصیت انسان مسلم 24
- زهد واقعی 26
- نجات سبکباران 27
- مقصود از ((صحابی )) از نظر سلمان 31
- مسؤ ولیتها بزرگ 32
- مشارکت جبهه مخالف ، در حکومت 33
- فصل چهارم : هم مخالفت با حکومت و هم مشارکت در آن 33
- یک پرسش صریح 34
- پاسخی روشن 34
- فصل اول : رویاروی زورگویی 38
- سرآغاز 38
- باب دوم : سیاستها و پیامدها 38
- اسلام تبعیض نژادی را رد می کند 38
- تبعیض نژادی و نقش اراده انسان 39
- سلمان رویاروی تبعیض نژادی 41
- پیامدهای منفی آشکار 41
- خاندان بنی عدی در جاهلیت 45
- منافات ((دفاع از سلمان ))با سیاستهای عمر 47
- ازدواج و سیاست تبعیض نژادی 49
- بد سخن گفتن سلمان یک افسانه است 54
- کینه کور 55
- فصل دوم : تبعیض نژادی رویدادها و مواضع 56
- امویان و سیاست تبعیض نژادی 57
- مقدمه ای لازم 57
- انحراف از خط و مسیر اسلام 57
- عذر تراشیدن ، کوشش بی حاصل 58
- تنوع روش تبعیض گرایی 59
- نمونه هایی از تبعیض نژادی در عصر اموی 60
- در عصر عباسیان 66
- خلیفه دوم و سیاست تبعیض نژادی 67
- فصل سوم : دو سیاست متضاد 67
- جنبه اول : برتر دانستن عرب 68
- جنبه دوم : ستم به غیر عرب 69
- مشروح سیاستهای خلیفه 70
- سیاست علی (ع)با غیر عرب 76
- فرزندان علی (ع) به راه او ادامه می دهند 78
- پایه نخست و بنیادین 79
- فصل چهارم : تبعیض نژادی ، نتایج آثار 81
- از جمله آثار و پیامدهای سیاست عمری 81
- تحریک کردن یک یهودی مسلمان نما 81
- آثار سیاست عمر بر عرب 82
- عظمت عمر بن خطاب در میان عرب 83
- آثار این سیاست بر غیر عرب 86
- آثار سیاست علی و آل علی (ع ) 87
- غیر عرب ، پیشتازان علم و فرهنگ 89
- کلام آخر 104
- پی نوشتها 1 106
- پی نوشتها 106
- پی نوشتها 2 117
- پی نوشتها 3 129
1 - گفته اند : حجاج دستور داد در کوفه جز عرب امامت جماعت نکند . (183)
2
- هنگامی که حجاج ((سعید بن جبیر))را به امر قضاوت کوفه گماشت مردم کوفه گفتند : ((شخص عرب برای قضاء شایسته نیست ))آنگاه حجاج از ((ابو برده بن ابو موسی الاشعری ))خواست در کوفه به قضاوت بپردازد و به او دستور داد بدون سعید بن جبیر حکمی صادر نکند . (184)
3 - و او (یعنی حجاج ) نخستین کسی بود که نام شهر و دهکده هر کس را بر دستش نقش کرد و او را به شهر و قریه خود بازگرداند و موالی را از میان عرب بیرون کرد . (185)
4 - نوشته اند : وی غیر عرب را از بصره و سرزمینهای مجاور آن بیرون کرد و آنها گرد آمده فریاد می زدند : ((وامحمدا!)) ، ((وا احمدا!))و نمی دانستند به کجا بروند . و جای شگفتی نیست اگر می بینیم اهل بصره بدانان پیوسته در فریاد کشیدن از احجاف و ستمی که بدانان شده بود مشارکت می کنند . (186)
5 - حتی گفته اند : جز سگ یا دراز گوش یا مولی نماز را نمی شکند(187) . (یعنی اگر یکی از این سه از مقابل نمازگزار بگذرد نماز باطل می شود) در بعضی نقلها به جای ((مولی ))زن آورده شده است . این خوارشمردن زن به طوری که از مراجعه به کتابهای دینی یهود دانسته می شود از آنها اخذ و اقتباس شده است . (188)
6 - زمانی که معاویه دید ((موالی ))فراوان شده اند خواست نیمی از آنها را بکشد . اما ((احنف ))او را از این کار بازداشت . و به قولی دیگر ((زیاد))چنین تصمیمی گرفته بود . (189)
7 - مردی
از موالی ، دختری از اعراب بنی سلیم را به همسری گرفت . محمد بن بشیر خارجی سوار شده به مدینه رفت و نزد والی مدینه که آن زمان ابراهیم بن هشام بن اسماعیل بود شکایت کرد . والی بین آن مرد و همسرش جدایی انداخت و آن مرد را دویست ضربه تازیانه زد و سر ، ریش و ابرویش را تراشید . محمد بن بشیر در ضمن ابیات شعری که در این باره سرود گفت :
قضیت بسنه و حکمت عدلا