- مقدمه مصحح بر چاپ اول 2
- اشاره 4
- گفتاری درباره کتاب 4
- چرا دره نادره تجدید طبع می شود؟ 5
- چرا دره بدین سبک نوشته شد 8
- دره و متون ادبی پیش از آن 14
- دره و فضلای متأخر 22
- مشخصاتی از نثر دره 24
- پاره ای از مشخصات دستوری کتاب 27
- چگونگی تصحیح 29
- میرزا مهدی خان و زندگانی او 34
- اشاره 34
- آیا کوکب لقب این میرزا مهدی خان است؟ 38
- پایان کار مؤلف دره 43
- سال مرگ وی 44
- آثار و مؤلفات میرزا مهدی خان 45
- فهرست مآخذ تصحیح کتاب 48
- مقدمه 55
- در بیان اختلال [1] ممالک ایران بتقدیر مالک الملک [2] مطلق [3] 56
- در [1] بیان استیلای افاغنه غلجه [2] «1» باصفهان نزهت «2» بنیاد [3] 56
- در بیان انصراف موکب نادری بجانب خراسان بعزم اقتصاص «16» از خصوم شدید الخصام 57
- در بیان تسخیر هرات نزهت قرین و قلع افاغنه ابدالی از آن سرزمین 57
- در بیان توجه موکب نادری کرت ثانی بجانب روم و «قتل عثمان پاشا» 57
- در بیان فتح ارومیه [5] و تبریز 57
- در بیان محاربه با توپال عثمان پاشای سر عسکر و ظهور کسر در لشکر بعد از فتح بتقدیر ایزد بی چون 57
- در بیان تسخیر قندهار و قلع افاغنه بتأیید رب العالمین [1] 57
- در تتمیم ذکر ما سبق 57
- در بیان نهضت موکب نادری بجانب بغداد خلد نظام 57
- [1] در بیان خاتمه کار محمود و جلوس اشرف و قتل خاقان شهید 57
- در بیان جلوس حضرت طهماسب شاه [1] 57
- در بیان توجه حضرت شاه طهماسب بجانب ایروان و رجعت اختر اقبالش از آن سیر 57
- در بیان تسخیر اصفهان بعون خداوند سبحان و قدیر 57
- در بیان جلوس خدیو قارن «9» قرین [5] بتأیید مالک الملک ملک آفرین 57
- در بیان استیصال اشرف [1] بقهر قادر بی چون 57
- در بیان طغیان محمد خان بلوچ و خاتمه کار آن بدبخت مغرور 57
- در بیان توجه نادری کرت ثالث بجانب روم و قتل عبد الله پاشا 57
- در بیان عروسی رضا قلی میرزا به لطف خداوند جل شأنه 57
- در بیان نهضت رایات همایون بجانب هرات خلد بنیاد بعزم تأدیب افاغنه ابدالی 57
- در بیان تدرّج «1» حال و ترقی احوال نادر شاه بتقدیر ایزد بی چون 57
- در بیان تسخیر مشهد مقدس 57
- در بیان جنگ ابراهیم خان با افاغنه و شکست او از آن طایفه لئیم 57
- در بیان فتح بلخ و تدمیر «1» سرکشان عنید «2» 58
- در بیان تسخیر خوارزم و تدمیر معاندان دون 58
- در بیان توجه عسکر دشمن شکر نادری کرت ثانی بجانب داغستان بعزم تأدیب لکزیه زشت عمل 58
- در بیان تفویض سلطنت هندوستان بمحمد شاه و انصراف موکب نصرت قرین بجانب ایران زمین. 58
- در بیان تسخیر بخارا و تأدیب سرکشان لباب «15» 58
- در بیان قتل عام شاه جهان آباد و تأدیب جهلای دون [1]. 58
- در بیان تسخیر ممالک سند و تأدیب سرکشان آن سرزمین 58
- در بیان تعریف و توصیف قلعه کلات 58
- در بیان تسخیر هندوستان بتقدیر خالق ظلمت و نور [1] 58
- در بیان تذهیب قبه علیه خورشید ظهور [2] 58
- در بیان نهضت موکب همایون کرت رابع بجانب روم به قلاوزی بخت سعید 59
- در بیان قلع قلاع و قراء قراقیطاق بتقدیر قهار ذو العز و البهاء 59
- در بیان حال موصل و تسخیر کرکوک و اربیل 59
- در بیان جنگ یکن محمد پاشا سر عسکر ثالث و انجام کار او بحکم قضا. 59
- در بیان فتح مسقط و تأدیب اشرار و خوارج بیدین 59
- در بیان قتل نادر شاه با اولاد و اعقاب. 59
- در بیان سنوح «1» رضا قلی میرزا و سقوط او از نظر اعتبار والد کامکار [1] 59
- در ذکر آن [3] کلمات وعظ اساس مذیل باقتباس 59
- در بیان نهضت نصر الله میرزا بجانب خوارزم بامر قهرمان خطه کن فیکون 59
- در بیان اختلال ممالک ایران 60
- حرکت نادر به هرات بعزم تأدیب افغانان ابدالی 60
- توجه نادر بار دیگر بممالک عثمانی و قتل عثمان پاشا 60
- اشاره 60
- در بیان سلطنت علی شاه و انجام کار آن جاهل مغرور 60
- در بیان استیلای افغانان باصفهان 60
- جلوس نادر 60
- طغیان محمد خان بلوچ و خاتمه کار او 60
- جنگ ابراهیم خان با افغانان و شکست او 60
- عروسی رضا قلی میرزا 60
- جلوس شاه طهماسب 60
- تلخیص و تحریر دره نادره به نثر ساده 60
- تسخیر قندهار و قلع افغانان 60
- تسخیر هندوستان 60
- ترقی احوال نادر شاه 60
- جنگ توپال عثمان سرعسکر و شکست لشکر بعد از فتح 60
- حمله سوم نادر به عثمانیان 60
- ذکر جلوس ابراهیم خان در تبریز به اغوای مفسدین خناس 60
- فتح بلخ 60
- حرکت نادر به بغداد 60
- فتح ارومیه و تبریز 60
- تسخیر اصفهان 60
- تسخیر هرات و ریشه کن کردن افغانان ابدالی 60
- حرکت نادر بخراسان 60
- خاتمه کار محمود و جلوس اشرف و قتل شاه سلطان حسین 60
- در بیان جلوس شاهرخ میرزا در خراسان بتأیید مالک الملک مطلق 60
- خاتمه [1]: 60
- تسخیر مشهد مقدس 60
- استیصال اشرف 60
- توجه شاه طهماسب به ایروان و شکست او 60
- قتل عام شاه جهان آباد 61
- توجه نادر بداغستان 62
- تفویض سلطنت هندوستان بمحمد شاه و بازگشت نادر به ایران 62
- کور کردن نادر رضا قلی میرزا را 62
- فهرست ها 62
- تسخیر بخارا 62
- جلوس ابراهیم خان در تبریز 62
- فهرست شماره 3 اشعار عربی «1» 62
- فهرست 2- امثال و احادیث 62
- سلطنت علیشاه و سرانجام او 62
- تسخیر کرکوک و اربیل 62
- تعلیقات دره نادره 62
- قتل نادر شاه و بازماندگان او 62
- قلع قلاع قراقیطاق 62
- فهرست شماره 4 اشعار فارسی 62
- تسخیر ممالک سند 62
- تسخیر خوارزم 62
- حمله نادر به ممالک عثمانی برای چهارمین بار 62
- جلوس شاهرخ میرزا 62
- فهرست شماره 5 اعلام. اماکن جغرافیایی. قبایل. کتب «1» 62
- فهرست لغات 62
- حرکت نصر الله میرزا به خوارزم 62
- جنگ یکن محمد پاشا سرعسکر و کشته شدن او 62
- توصیف قلعه کلات 62
- فهرست 1- مطالب 62
- تذهیب گنبد علی علیه السلام 62
- فتح مسقط 62
- استدراک 63
مقدمه مصحح بر چاپ دوم
سی سال پیش که به تقاضای انجمن آثار ملی و پایمردی شادروان استاد دکتر رضازاده شفق، تصحیح انتقادی «درّه نادره» را عهده دار شدم، گمان نمی بردم پس از انتشار کتاب، از مطالعه کنندگان آن جز ملامت نصیبی برم. کتابی با نثری مصنوع و بلکه متکلف که اگر در روزگار نویسنده و ده ها سال پس از وی علاقه مندانی داشته در عصر تغییر معیار فضیلت و پیرایش زبان، بایستی در طاق نسیان نهاده شود، بخصوص که فراهم آورنده بدعاقبت آن از عنایت محققان و ادیبان عصر ما بی بهره نمانده و با لقب های کج طبع، متکلف، دیوانه و معتوه .. مفتخر گردیده است. اما برخلاف انتظار «کندن چنان جان کردی وار» «1» از دیده ژرف نگر محققان نهان نماند. در روزنامه ها و مجله ها و نیز در نامه و تلفون از خدمت این کمترین خدمتگزار به نیکی یاد شده مقاله شیوای آقای دکتر باستانی پاریزی و نیز یادداشتهای فاضلانه آقای دکتر احمد مهدوی دامغانی مرا مرهون عنایت و راهنمائی های این استادان ساخت.
هر چه بود نسخه های چاپ مجدد در مدتی کوتاه نایاب گردید. در بیست سال اخیر گه گاه متتبعان در ادب و یا پژوهندگان تاریخ در پی بدست آوردن نسخه ای از آن
__________________________________________________
(1)- تعبیری است که دوست فاضل ما آقای ایرج افشار در مجله
راهنمای کتاب (سال 1342 شماره دوم ص 131) آورده اند بدین شرح: با چند سطر معمول ما میسر نمی شود که از تصنع بیش از حد این کتاب و جان کردی وار که دکتر شهیدی در تصحیح و تنقیح و توضیح این کتاب مصروف کرده است صحبت کنیم ... خدا را شکر که آقای دکتر شهیدی این کتاب نتراشیده و نخراشیده را که در 710 صفحه طبع شده به نثر ساده برگرداندند.