بزرگ زنان صدر اسلام صفحه 165

او کارهای عمرانی و عام المنفعه فراوانی انجام داد و از امکاناتی که در اختیارش بودبرای رفاه مردم بخوبی استفاده کرد. در (تاریخ بغداد) آمده :

(زبـیـده به بخشش و نیکی به اهل علم و دستگیری از فقرا و مساکین معروف بوده و در راه مکه و شهرهای مکه و مدینه آبگیرها و برکه های فراوانی احداث کرد. از کارهای مهم دیگر او رساندن آب بـه اهـل مکه بود. قبل از آن ، مشک آب یک دینار فروخته می شد. زبیده گفت : بایستی در مکه آب جـاری کنم . گفتند: خرج فراوانی می خواهد. گفت : اگر چه هر کلنگی به یک دیناربر زمین زده شـود. او آب را از مـسـافت ده فرسخی با کندن صخره ها و کوههادر مکه جاری نمود و در پی آن ، بستانهابنا کرد.)

ب ـ عشق او به قرآن

گـفـتـه اند او صد کنیز داشت که قرآن را حفظ داشتند و برای آنها معین کرده بود که هر روز یک جـزء قـرآن را بـخـوانـنـد. هـمـهـمـه صـدای قـرآن در قـصـر او هـمـچـون هـمـهـمـه کـنـدوی زنـبـور عسل شنیده می شد.

نقش زنان درصحنه های فرهنگی

در زمـان امـام بـاقـر عـلیـه السـلام و امـام صـادق (ع) نـهـضـت عـلمـی اسـلامـی به رهبری این دو بـزرگـوار بـه اوج خـود رسـیـد. ضـرورت تـبیین معارف و احکام متعالی اسلام که توسط مذاهب فکری مورد تحریف قرار گرفته بود، بیشتر از هر زمان خودنمایی می کرد و شرایط اجتماعی نـیـز فرصت مناسبی را به وجود آورده بود. از این رو امام باقر(ع) و امام صادق (ع) ماءموریت الهـی خـود را در زمـیـنـه تـبـیـیـن مـعـارف و احـکـام دیـن آغـاز کـردنـد و در طول مدت امامت خود آن را به اوج رساندند و توانستند با پرورش مردان و زنان شایسته ، علوم اسـلامـی را بـه مـسـلمـانـان که تشنه اسلام ناب بودند برسانند. بعضی از بانوانی که به زنـدگـی نـامـه آنـها اشاره شد در این امر مهم شرکت داشته اند و زنان دیگری نیز بوده اند که سهم بسزایی در این نهضت داشتند که اینک به آنها اشاره می کنیم :

الف ـ اصحاب امام باقر علیه السلام :

1 ـ امّ هـانـی کـه زنـی فـاضل و محدّث بود. به محضر امام باقر(ع) می رسید و سؤ الاتی می کـرد و جـواب آن حـضرت رابرای دیگران نقل می کرد. چند روایت در باب تفسیر مفردات قرآن از این بانو وارد شده است .

2 ـ خـدیـجـه دخـتـر عمربن زین العابدین ـ نوه امام سجاد (ع) ـ که از اصحاب امام باقر بود. و روایـاتـی کـه نـقـل کـرده مـورد پـذیـرش عـلمـاء و در ردیـف روایات (حسن) می باشد.

3 ـ خدیجه دختر محمدبن علی ـ نوه دیگر امام سجاد ـ هم از اصحاب امام باقر و مورد مدح و ستایش علما بوده است و احادیث وی را به عنوان (حدیث حسن) پذیرفته اند.