تاریخ و ذوالقرنین جلد 1 صفحه 233

ذکر ورود احمد چلبی باب العرب از بغداد به چمن اوجان آذربایجان و داستان عبد الرحمن پاشای بابان و رجعت موکب ظفرنشان به دار الخلافه طهران

بعد از نزول موکب ظفرنشان به چمن اوجان، احمد چلبی، معتمد علی پاشای وزیر دار السلام بغداد، روی به آستان خلافت بنیاد نهاده از سوء رفتار عبد الرحمن پاشای بابان والی شهرزور زبان شکایت گشاد.

تفصیل این اجمال آن که: این شهرزور ولایتی است که از طرف شمال، پیوسته به خاک ارومیه و از سمت جنوب، بسته [138] به خاک کرمانشاهان و از حدّ مشرق، متصل به خاک کردستانات و از جانب مغرب، منضم به خاک کرکوک است. جماعت اکراد بابان از قدیم الایام در آن ولایت ساکن و بانی اکثری از بقاع (1) و مساکن بوده اند. در کوهی از سامان شهرزور، قلعه ای است مسمّی به قلعه چولان و در لغت اکراد، چولان به معنی بادام کوهی است. در بدایت حال آن جماعت در آن قلعه سکنی داشته اند و بعد بنای توطّن در سایر محالات شهرزور (2) گذاشته اند. ابراهیم پاشای، برادر عبد الرحمن پاشا، در ایّام وزارت سلیمان پاشای والی بغداد، در سه فرسخی قلعه چولان (3) شهری بنیاد نهاد و (4) به سبب رعایت ادب، سلیمانیه اش نام داد. قریب یکصد سال است که جماعت مزبور در آن ولایت حکمران و به سبب شرارت ذاتی که دارند، اکثر اوقات واسطه ظهور فتنه و فساد فی مابین دولتین علیّتین روم و ایرانند. تاریخ ذو القرنین متن 231 ذکر ورود احمد چلبی باب العرب از بغداد به چمن اوجان آذربایجان و داستان عبد الرحمن پاشای بابان و رجعت موکب ظفرنشان به دار الخلافه طهران ..... ص : 231

ن این ولایت موافق حد و سنور (5) قدیم داخل کردستان متعلقه به خاک ایران، و مدتی است که در تصرف سلاطین (6) عثمانیه است، لهذا حکّام آن جا، این دو علت را دست آویز کرده به سبب اهمال و امهال در خدمت، گاهی خود را از تابعین روم می شمارند و گاهی به دولت علیه ایران متوسل شده (7) با کارگزاران دولت عثمانی بنای معاندت می گذارند.ه)

1- . ملی: (ارتفساع)
2- . ملی: (شهسه زور)
3- . ملی: (چون)
4- . ملی: (نهاده)
5- . ثغور
6- . ملی: (معلاطین)
7- . مجلس: (گاهی متوسل به دولت علیه ایران شده)