تاریخ و ذوالقرنین جلد 1 صفحه 247

شمال به مملکت ندرلانده (1) متصل و بحر رینو (2) میان حد است و از طرف مشرق ایضا نهر مزبوره و کوه الپه (3) که بسته به خاک ایتالیاست. از طرف جنوب بحر سفید روم و کوهستانات پرنه (4) از طرف مغرب دریای محیط. (5) بعدش از خط استوا از نقطه سمت جنوب تا نقطه (6) جانب شمال، چهل و دو درجه تا چهل و هشت درجه است. مسافت این طول، دویست و ده فرسنگ [146] و عرض آن دویست و هشت است. جمعیتش موافق تحقیق، شصت کرور می باشد. هوای سمت جنوبش به غایت لطیف و سالم است. فواکه متنوعه اش بی نهایت ممتاز، خاصه انگور که از تعریف بی نیاز است. معادن مس و سرب و نقره اش با برکت است و اهلش به غایت هنرمند و شجاع و پر صنعت. از قرار تصدیق جماعت انگریز، در فنون علوم غریبه با ایشان برابرند و در جمیع صنایع بعد از قرال انگریز، از جمیع قرالات بهتر.

مقرّ ایالت آن مملکت شهر پاریس (7) است که عروس شهرهای ممالک اروپاست.

کتابخانه و تعلیم خانه و تماشاخانه به قدری در آن مملکت ساخته اند که از تعریف بیرون است. نهر سنا (8) از وسط آن جاری است و تخمینا یک فرسنگ راه بر روی رودخانه (9) پل های متین و جسرهای رزین بنا نهاده اند. از اطراف ولایات شاهان و شاهزادگان و اشراف و اعیان و عموم مردم، خرج ها می کنند و به آن شهر می روند و مشغول تماشا و عیش می شوند.

در اطراف آن مملکت، چه در کنار دریا، چه در خشکی سمت اروپا، بنادر و کشتی گاه فراوان مرتّب است و سکنه آن مملکت به اطراف ممالک آمدورفت می نمایند و کل آن مملکت را یک پادشاه حکم گزار است. لقب پادشاهان آنجا، روی (10) مثل کینگ و زار که لقب سلاطین انگریز و روس است. از ابتدا طایفه لویی (11) در آن جا سلطنتی)

1- . هلند
2- . دریای شمال، مجلس: (ینو)
3- . آلپ
4- . بحر سفید روم: دریای مدیترانه؛ کوهستانات پرنه: کوه های پیرنه
5- . فرانسه از شمال محدود است به دریای شمال و دریای مانش، از مغرب به اقیانوس اطلس، از جنوب به اسپانیا و دریای مدیترانه، از مشرق به ایتالیا، سوئیس، آلمان و بلژیک (در زمان نگارش این کتاب، بلژیک جزو خاک فرانسه بود).
6- . ملی:- (سمت جنوب تا نقطه)
7- . ملی: (یاربس)
8- . رود سن
9- . مجلس: (خانه)
10- . لویی
11- . ملی و مجلس: (لولی)