تاریخ و ذوالقرنین جلد 1 صفحه 535

عافیت نمود. علی الصّباح حسن خان تدارک انتزاع قلعه را دیده به جمعیّت سرعسکر یورش آورد و از طالع فیروز خسروی بنیاد قرار ایشان را زیروزبر کرد. معادل چهارهزار نفر از ایشان مقتول و بقیّه فرار کرده از قلعه داری معزول شدند. حسن خان حصار (1) توپراق قلعه را متصرف و به انتظار وصول موکب اشرف در آن جا متوقف شد. نوّاب والا بعد از استماع این فقره بلادرنگ از چالدران به سمت بایزید و وان حرکت و به محض وصول به آن عرصه، قلعه زنگ زور را که در سمت غربی بایزید است، به قهر و غلبه متصرّف و فوجی را در آن جا متوقّف فرمود. (2)

اهالی شهر از بیم سپاه ظفر پناه، علما و قضاه و سادات را بیرون فرستاده طالب امان گشتند و غازیان فیروز به سبب منع نوّاب شاهزاده از غارت شهر درگذشتند.

خسرو محمّد پاشا، بهلول پاشای حاکم سابق بایزید را که در ارزنه الرّوم محبوس داشت، از حبس برآورده به محافظت بایزید برگماشت. مشار الیه در قلعه آق سرای بایزید نازل و شب هنگام از انداختن مهره های آتشین توپ و تفنگ، ساکنین قلعه زنگ زور را رعب افکن جان و دل شد. کاری از پیش نبرد و از آن نخل آرزو ثمری جز نیش نخورد. علی الصّباح نوّاب اشرف فوج بهادران و یوسف خان گرجی سرتیپ ایشان را به سرکردگی امیر اصلان خان دنبلی بر سر قلعه آق سرای مأمور نمود و بهلول پاشا را به اردوی والا احضار فرمود. مأمورین کار را بر محصورین تنگ کردند تا بالاخره بهلول پاشا را بر سر اطاعت آوردند. چون یک برادرش در ارزنه الرّوم بود، خود از آمدن اندیشه مند گشته برادر دیگر خود را روانه نمود. نوّاب نایب السّلطنه به این معنی متقاعد نگشته حکم به شدّت محاصره کرد تا بهلول پاشا را جبرا و قهرا از قلعه برآورد. قلعه آق سرای نیز به دست افتاد و بهلول پاشا به تشریف پاشایی بایزید و عبد الحمید پاشا که از اقوام او بود به ضبط محال الشکرد، دلشاد [شد] و حسین خان سردار به اتّفاق ایشان به ورود شهر بایزید رونهاد. [321] در ساعتی سعد در جامع بایزید خطبه دولت به نام نامی شاهنشاه معدلت آیت خوانده شد و دست جود و احسان ولیعهد دوران بر جیب و دامان علما و).