تاریخ و ذوالقرنین جلد 1 صفحه 536

سادات و اشراف و اعیان حتّی اواسط النّاس آن شهر افشانده آمد. معادل شانزده عرّاده توپ از قلعه جات زنگ زور و آق سرای با سایر آلات و ادوات حرب به تصرّف درآمد و موکب والا به عزیمت ولایت ارزنه الرّوم پی سپر شد.

ذکر عزیمت نوّاب نایب السلطنه به تسخیر ولایت ارزنه الرّوم و فتوحات واقعه در آن مرزوبوم تا هنگام ورود موکب ظفرانگیز به دار السّلطنه تبریز

در حین عزیمت نوّاب نایب السلطنه به سمت ارزنه الرّوم، حاجی حسن پاشای چچن اوغلی سرعسکر بایزید به قلعه سنگ، که در قلّه کوه واقع است، پناه برد و از مأموریّت امیر اصلان خان دنبلی در آن جا نیز تاب درنگ نیاورده راه ارزنه الروم سپرد در منزل الشکرد به عرض والا رسید که جمعیّت بسیاری از رومی در حسن قلعه بوده و بعد از فتح بایزید به سمت قراحصار و معدن و نریمان که آن طرف ارزنه الرّوم است، فرار نموده اند و محالات این طرف کلّا از سپاه و رعیّت خالی است و سپاه منصور را زمان قلعه گیری و کوه مالی. نوّاب نایب السلطنه، محمد زمان خان دولوی قاجار خالوزاده خود و حسن خان قاجار قزوینی و عبد الله خان دماوندی و رحمت الله خان فراهانی را با ده هزار پیاده و هشت هزار سواره به تعاقب جمعیّت فراری رومی فرستاد و خود نیز از راه ملازگرد (1) به آن سامان روی نهاد. در منزل خامور (2) صدقی آفندی مدرّس ارزنه الرّوم با جمعی از علما از جانب اوجاقلویان و سوباشیان شهر و سرخیلان ایلات به خدمت والا تشرف (3) جست. سرعسکر هم که در نارین قلعه بود، عریضه و معتمدی فرستاد و استدعای عفو تقصیرات خود را نموده متقبّل پیشکش و خدمت شد. از اتفاقات درف)

1- . ملازگرد: در استان موش ترکیه و شمال دریاچه وان قرار دارد.
2- . خامور: در استان آغری و در شرق ترکیه واقع است.
3- . ملی: (تشریف)