تاریخ و ذوالقرنین جلد 2 صفحه 197

نمودند و همچنین، چون مدّت ها بود که مهمّات روضه رضویّه- علیه و علی آبائه و اولاده آلاف الثناء و التحیّه- از موقوفات نزدیک و دور و مواجب و مرسوم خدّام سعادت دستور و قرار کشیک شبان و روزان حرم محترم و اخراجات آن روضه ارم توأم و بازدید خزانه سرکار فیض آثار و سلوک با مجاورین و زوّار هر دیار معوّق و مختلّ می نمود، لهذا حضرت ولیعهد جلالت آیت بعد از عرض به سرکار امنای دولت جاوید علامت، حاجی میرزا موسی خان برادر کهتر جناب میرزا ابو القاسم قائم مقام را که به شرف مصاهرت اعلی و وزارت ولیعهد والا سرافراز بود و در مراتب زهد و تقوی و تهجّد در میان همگنان ممتاز می نمود، در روضه مطهّره ناظم کلّ فرموده و مقرّر شد که جناب سیّدین سندین محترمین میرزا محمد علی متولّی باشی [و] حاجی میرزا کاظم ناظر آن سرکار فیض آثار و سایر باشیان و سرکشیکان و خدمه آن آستان بلند مقدار، امر و نهی و صلاح صواب دید او را در هر جهت اطاعت نمایند و پس ازین بدون اذن و اجازه مشار الیه به انجام مهمّی از جزئی و کلّی دست نگشایند. در اندک زمانی این امر خطیر نیز از قوت طالع صاحبقران (1) بی نظیر و فطانت حضرت ولیعهد کشورگیر، نظامی کامل دیده، موجب مزید دعاگویی مجاورین و مسافرین و خدمه آن سرکار فیض آثار و زوّار هر مملکت و دیار گردید.

حاجی میرزا موسی خان معظم الیه اهتمامات به کار برد و املاک و رقبات موقوفات را، چه در مملکت خراسان، چه در سایر ممالک که از تصرّف وقف بیرون رفته بود، به تدابیر صائبه باز به حیطه تصرف درآورد. در هر ولایت که موقوفات سرکاری را داشت، معتمدی از خدمه آستانه مقدّسه را به ضبط و ربط آن برگماشت و قرارهای مطلوب در کار نظم روضه مطهّره گذاشت. مداخل سالیانه سرکار فیض آثار را یک بر ده افزود و مخارج را نیز به اندازه مداخل زیاد نمود. جمعیّتی از عمله و خدّام حضرت، شب و روز بر سر خدمت حاضر و آماده گردید و نظم کار دار الحفّاظ و خزانه و فرّاش خانه و چراغ خانه و آش خانه و اطعام روزان و شبان بر فقرا و غربا [468] و متردّدین و نظام کار

1- *. از صفحه 841 که علامت ستاره (*) روی واژه (شاهنشاه) آمده، تا واژه (صاحبقران) در این صفحه، در نسخه مجلس موجود نیست.