تاریخ و ذوالقرنین جلد 2 صفحه 407

مرضیّه امیر کبیر محمد قاسم خان که از نبایر دختری صاحبقران است، به حباله نکاح او مقرّر و مهیّا گشت و طنطنه کوس بشارت از گنبد دوّار برگذشت.

در ایّام حیات والد بزرگوار خویش، متدرّجا در ولایات همدان و قراگوزلو و اردبیل و مشکین و قراچه داغ و کرمان و خراسان حکمروا بود و در هریک از این ولایات، به نشر عدالت و مروّت و سخاوت و وفور عصمت و پاکدامنی و ظهور عبادات شاقّه به درگاه حضرت یزدانی اقدام می فرمود. در توقیر علما و ترویج فرایض و سنن ملّت بیضا، ید بیضا داشت و رعایت ارباب ذوق و عرفان نیز به سبب شوق فطری از کف نمی گذاشت. از عموم اهالی ایران چنان جذب قلبی به عمل آورد که هر تن از روی تفأّل او را ولیعهد ثانی خطاب می کرد. ارباب جفر و اصحاب نجوم سالیان دراز بود که سلطنت او را از روی تفأل حکم می کردند و این معنی را به دلایل نجومی ثابت می آوردند. امید که عمر بی اعتبار چندان وفا نماید که مآثر این عهد خجسته مهد نیز چون آثار آباء و اجداد بزرگوارش در تاریخ جدید به تحریر آید. تاریخ تولدش را وقتی برحسب فرمایش، مؤلّف مرقوم داشته و یادگار درین صحیفه نگاشته.

لمؤلفه:

شاه جهان محمد چون از رحم برآمدبا بخت خویش فرمود شاهنشه دیارم

عالم مسخّر من کز جود و از رشادت هم صاحب یمینم هم مالک یسارم

بر فرق دوست تاجم در دست او صراحی در قلب خصم نیشم در چشم او غبارم

زارم عدوی شوکت، این است آرزویم خوارم حسود دولت، این است اعتبارم

در مهد ماه پاره، در عهد مهرپروراز چرخ سرفرازم، از بخت کامکارم