مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 41

شرف عبیدلی، و شیخ ابو عبد اللّه بن طباطبا- خدا همه ایشان را بیامرزد- نقل کرده‌اند و آنها در چندین جای کتاب خود این رمز را نوشته‌اند.

و بعضی گفته‌اند که اصطلاح: (فی صح) کنایه از نومیدی محض و عدم ثبوت است، در حالی که استدلال کرده‌اند بر این که کلمه (فی) حرف و کلمه (صح) فعل است و این حرف پیش از فعل نمی‌آید. و این مطلب را از نسب شناس، ابو المظفّر محمد شاعر بن اشرف افطسی نقل کرده‌اند. امّا نسب شناسان پس از وی آن را مردود دانسته‌اند و گفته‌اند که چنین سخن محال و نادرست است و اعتقاد به آن خطاست، زیرا آن که ثبوتش ممکن باشد قابل رد نیست و نمی‌شود گفت که آن دلیل بر عدم ثبوت است.

و بعضی در تفسیر آن گفته‌اند که این اصطلاح گوشه زدن و افشاگری مرموزی است و دلالت دارد بر این که نسبی که این اصطلاح را در پی دارد؛ یا عاریه آورده شده، و یا متوقّف مانده و یا الحاقی و یا این که مورد اشکال است. و در تمام این موارد عمل نسبت تا اثبات نشده، متوقف می‌ماند و باید تصحیح شود و بدون اقامه دلیل شرعی به درستی نسبت حکم نمی‌توان کرد. و این عقیده نسب شناس ابو الحسن بیهقی در اللّباب است.

و بعضی گفته‌اند که این اصطلاح درباره کسی به کار برده می‌شود که در نسبتش عیبی بوده، و ارتباطش به شهادت شهود وابسته است و در مبسوطات و مشجّرات چیزی که دلالت بر آن کند وجود نداشته باشد، و در نتیجه نسبت دهنده با عبارت: هو عندی (فی صح) اشاره کند. صاحب این نظریّه به قول شریف بن افطسی نسب شناس استناد کرده است.

6- فی نسب القطع:

کسی است که پیوند نسبش قطع شده است، هر چند که قبلا مشهور بوده است، به طوری که در یک ناحیه دور افتاده بوده و خبری از او در دست نیست و نسب شناسان اثری از او در دست ندارند، و تحقیق حالات وی دشوار است. نسب شناس افطسی گمان برده است که این اصطلاح کنایه از نادرستی نسب است در صورتی که این نظر مخالف با