مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 487

و کویت و خلیج عربی [!] است.

عریض:

بر وزن زبیر مصغّر عرض، نام بیابانی است در مدینه و به خاطر نزدیکی به قنات آب معروف به شام مدینه است.

عسکر:

نام چندین محل است که بیشتر آنها نسبتا مشهورند مانند عسکر ابی جعفر منصور یعنی همان دار السلام (بغداد)، عسکر رملة که محلی در رمله است و عسکر زیتون از نواحی نابلس و عسکر سامرا که منسوب به معتصم عباسی است گویا بخشی از آن محلّ سکونت بوده، و همانجا است که امروز حرم عسکریّین- امام هادی و امام عسکری (ع)- است و از آن رو بدان جا منسوب گشته‌اند که در آن جا اقامت داشته و در آن جا مدفون شده‌اند، و نیز مانند عسکر مکرم و عسکر مصر و عسکر نیشابور و عسکر مهدی و دیگر عسکرها و چون مؤلف کتاب مشخّص نکرده مقصودش کدام یک از اینها است، اظهار نظر قطعی ممکن نیست.

عقیق:

به فتح اول و کسر دوم و دو قاف با یائی در وسط، نام هر سیلگاهی است که آب زمین را شکافته و به صورت رود در آورده باشد و کم به کم وسعت یافته است و در سرزمینهای عربی چند جا به این نام هست که شاید مشهورتر از همه عقیق مدینه باشد که از عرصه تانقیح ادامه دارد. بعضی گفته‌اند در آن جا دو عقیق وجود دارد آن که بزرگتر است از پشت حره تا قصر مراحل و عقیق کوچکتر، از پایین قصر مراجل تا آخر عرصه ادامه دارد. سمهودی در بیان حدود و گستردگی آن مطالب زیادی نقل کرده است، مراجعه شود.

عکبرا:

به ضم حرف اول و سکون دوم و فتحه باء، به مد و قصر خوانده شده است، نام شهرکی است از نواحی دجیل که تا بغداد ده فرسخ فاصله دارد، و شیخ مفید، آموزگار امّت، محمد بن محمد بن نعمان عکبری متوفی 413 ه بدانجا منسوب است.

عمان:

به ضم حرف اول و تخفیف دوم و نون آخر ناحیه‌ای است عربی در

ساحل بحر یمن در شرق هجر مشتمل بر چندین شهر، امروزه یکی از حکومتهای خلیج به شمار می‌رود که مرکز و پایتخت آن شهر مسقط است و عمّان به فتح و تشدید دوم، شهری است در سمت شام که مرکز بلقاء بوده است و امروز پایتخت اردن هاشمی است و چون با حرکت ضبط نشده و مؤلف کتاب نیز آن را تعیین نکرده و تنها در فهرست از آن نام برده است از این رو راهی برای تعیین آن وجود ندارد.

عمه:

در ص 225 کتاب، آنچه که مربوط به این نام است، گذشت، مراجعه شود.