مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 496

دوم و کسر میم و یاء و سین مکسوره و یاء دوم ساکن و نون آخر، معرّب کرمانشاهان یعنی همان شهر معروف که نزدیک دینور بین همدان و حلوان در سر راه عراق است.

قزوین:

به فتح اول و سکون دوم و کسر واو و یاء ساکن و نون آخر، نام شهر مشهوری است که تا ری 27 فرسخ و تا ابهر 12 فرسخ فاصله دارد و ما بین آن با دیلم کوهی فاصله است. لسترنج، در توصیف آن حرفهای زیادی زده و گفته‌های جغرافی‌دانان عرب و دیگران را نقل کرده است، مراجعه شود.

قسطنطینیه:

به ضم اوّل و سکون دوم و فتح طاء، سپس نون ساکنه و طاء مکسوره و یا و بعد نون و یاء خفیفه و هاء. نام شهر استانبول ترکیه در آسیای صغیر، در دو طرف بغاز بسفر از شهرهای قدیمی است که یونانیان قدیم آن را بنا کرده‌اند و بعدها پایتخت امپراطوری بیزانس شد و مسلمانان آن را فتح کردند و همواره مقرّ حکومت اسلامی در سراسر دوران خلافت سلاطین آل عثمان بود تا این که با ایجاد جمهوری ترک در سال 1923 آنکارا جای آن را گرفت.

قصر ابن هبیره:

منسوب به بنیانگذارش یزید بن عمر بن هبیره فزاری غطفانی فرمانروای عراق از طرف مروان حمار آخرین پادشاه مروانی است، که آن جا را ساخت امّا زنده نماند تا به پایان برساند؛ سفاح عباسی وقتی که به خلافت رسید وارد آن جا شد و سقف کاخهای آن جا را تکمیل کرد و بر بناهای آن افزود و به نام جدش هاشم، هاشمیّه نامید که نام جدّش جاوید بماند اما مردم همیشه به همان اسم اوّلش می‌خواندند و او می‌گفت: تعجّب می‌کنم که نام ابن هبیره از زبان مردم نمی‌افتد! این بود که آن‌جا را ترک گفت و بجای آن شهر هاشمیّه‌ای را که تا امروز آثارش باقی است بنا کرد. و قصر ابن هبیره بزرگترین شهر ما بین بغداد و کوفه بوده است و آن در بالای رودی بود که از سورا سر بر می‌آورد و به آن نهر ابی رحی می‌گفتند. اوّلش از بالای قصر شروع می‌شد و به سورا در پایین قصر می‌ریخت. موقعی که ستاره شهر حلّه طلوع کرد و آوازه‌اش در آغاز قرن ششم هجری همه جا پیچید، ستاره اقبال شهر ابن هبیره، یا قصر ابن هبیره، غروب