مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 504

است و در هفتاد میلی جنوب تبریز کنار رود صافی واقع شده است. در دوران مغول از اهمیّت زیادی برخوردار بوده و در بیرون شهر مراغه، رصد خانه بزرگ ایلخانی قرار دارد که فیلسوف و منجّم ایرانی خواجه نصیر الدین طوسی به امر هلاکو ساخته و کتاب مشهور خود زیج ایلخانی را در این باره تألیف کرده است.

مرج:

از نواحی مغرب، در صفحه 29 آنچه مربوط به این محل بود گذشت، مراجعه شود.

مرند:

به فتح میم و نون ساکن از شهرهای مشهور آذربایجان، در مشرق خوی و تا تبریز دو روز راه فاصله دارد، در کنار رودی از بخشهای سمت راستی رود خوی واقع شده است، مؤلّف آن را در فهرست اوّل باب آورده و دوباره ذکری از آن به میان نیاورده است.

مرّالحلان:

از نواحی دیلم، (در فهرست اول باب چنین آمده است) و در صفحه 318 «من جیلان» نوشته شده است که من به هیچ یک از این دو نام در کتابهای جغرافیا برخورد نکردم.

مروه:

در سرزمین حجاز، نام کوهی در مکه است که سعی از صفا بدانجا ختم می‌شود و شروع سعی از آن جاست چنان که در آیه مبارکه «إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ» آمده است و تصوّر نمی‌کنم که مقصود مؤلّف آن جا باشد، زیرا که آن جا جزء مکّه و در وسط بازار می‌باشد و اطراف آن را شهر احاطه کرده است و احتمالا مقصود وی روستایی است به نام ذو المروه که در وادی القری واقع است.

مرو:

نام شهر مروشاهجان است که به خاطر آن که به مرو رود- که بعدا خواهد آمد- اشتباه نشود، به مرو بزرگ مشهور است، از مشهورترین شهرهای خراسان بوده است و جغرافی‌دانان سخنان زیادی در تعریف و توصیف آن گفته‌اند، بخصوص یاقوت حموی که در آن جا سه سال اقامت داشته و مطالب