مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 506

روستایی در دمشق نزدیک بیت لهیا است.

مضیق:

از نواحی یمن است. این نام در کتابهای جغرافیا موجود است؛ روستایی از روستاهای لحف آره، ما بین مکّه و مدینه است. بعضی گفته‌اند: نام جایی در وسط شهر زباء بنت عمرو و شهرهای خانوقه و قرقیساء است که هیچ کدام از اینها در یمن نیست.

معدن النّجه:

در مراجعی که در اختیار بود به این نام دست نیافتم و مؤلّف کسی از طالبیّون را در آن جا نام نبرده تا از روی نقل وی آن را مشخّص کنیم.

معلین:

مؤلف آن را در فهرست اوّل باب ذکر کرده است، اما من در کتابهای جغرافیا به این نام برنخوردم.

مغرب:

نامی است که جغرافی‌دانان قدیم بر بلاد بربر و یا افریقای صغیر که مشتمل بر بلاد غرب طرابلس، تونس، الجزایر و مراکش بوده، اطلاق می‌کردند و آن را تقسیم می‌کردند از طرف غرب به مغرب دور- که از شرق به تلمسان از غرب به ساحل اقیانوس اطلس از شمال به سبته و از جنوب به مراکش محدود است- و مغرب اوسط- که از غرب به وهران، از شرق به حدود سرزمینهای بجایه، معروف به قطر و جزایر نو، محدود است- و مغرب نزدیک، که به افریقیا مشهور است و در منطقه وسیعی قرار دارد که اندکی از شهرهای تونس را نیز در بر می‌گیرد. اما مغرب امروز نام دولت مهمّی است که پایتخت آن رباط است و از شهرهای بزرگ آن؛ مراکش، فاس، مکناس، دار بیضاء و دیگر شهرها می‌باشد.

مفتح:

به فتح اول و سکون دوم و تاء و حای مهمله: نام روستایی بین بصره و واسط از نواحی بصره است.

لسترنج می‌گوید که جای صحیح آن را به دست نیاورده است، هر چند که از اهمیّت زیادی برخوردار بوده تا آن جا که نام آن بر دجله غلبه کرده و آن را دجله مفتح می‌گویند.

مقابر قریش:

مؤلّف در فهرست اوّل باب آن را ذکر کرده است اما دوباره در ضمن باب نیاورده است و نام گروهی از طالبیّون را که آن جا بوده‌اند و یا در