مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 530

و از امام صادق (ع) روایت است که سعید بن مسیّب و قاسم بن محمد بن ابی بکر و ابو خالد کابلی از اصحاب مورد اطمینان علی بن الحسین (ع) بودند.

فضل بن شاذان می‌گوید: «در آغاز امامت علی بن حسین (ع) جز پنج تن کسی نبود، از جمله سعید بن مسیّب که به دست امیر المؤمنین (ع) تربیت شده بود». و او را از خواص اصحاب امام زین العابدین (ع) نام برده‌اند.

ابن عنبه در کتاب العمدة در شرح حال جعفر بن محمد بن عمر بن علی (ع)، ملقّب به ابله می‌گوید: «مبرّد در کتاب الکامل از پدرش جعفر نقل کرده است که: من نزد سعید بن مسیّب بودم او از نسب من پرسید، پاسخ دادم، از مادرم پرسید، گفتم: کنیزی بود. و گویا من در نظر او کوچک آمدم، و نزد او زیاد می‌رفتم و می‌نشستم تا این که روزی سالم بن عبد اللّه بن عمر بن خطّاب آمد.

وقتی که از نزد او رفت، پرسیدم این که بود؟ گفت: مگر او را نمی‌شناسی؟ آیا چنین کسی را از قبیله شما ممکن است نشناسند؟ این سالم بن عبد اللّه بود.

گفتم: مادرش چه نام داشت؟ گفت: کنیزی بود! بعد از او قاسم بن محمد بن ابی بکر آمد، گفتم: این که بود؟ سعید گفت: این سؤال، از سؤال اوّلت عجیبتر است! این قاسم بن محمد بن ابی بکر بود. گفتم: مادرش کیست؟ گفت: کنیزی بود.

پس از چند روزی علی بن حسین (ع) آمد، گفتم: این کیست؟ گفت: این کسی است که هیچ مسلمانی را نسزد که او را نشناسد، این علی بن حسین (ع) است. گفتم: مادرش کیست؟ گفت: کنیزی. گفتم: من دیدم آن روز از آن پاسخی که دادم گویا در نظرت کوچک شدم، آیا الگوی ما نباید اینان باشند؟

سعید بن مسیّب گفت: براستی او ابلهی است که بر عکس نامش طالب نهایت هوش و ذکاوت است».

سعید بن مسیّب دو سال پس از خلافت عمر به دنیا آمد، و به سال نود و چهار در زمان خلافت ولید، در سن 75 سالگی- به نقل واقدی- در گذشت. در نقل تاریخ وفات وی اختلاف است.