مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 535

و دیگران از او نام برده‌اند. او کتابی در امثال داشته است که جاحظ در الحیوان آن را یاد کرده و داستانی دارد که ابو الفرج در کتاب الأغانی باز گفته است.

10- خبیب بن عبد اللّه بن زبیر اسدی؛

وی چنان که در مآخذ آمده از جمله علمایی به شمار می‌آمد که کتابهای قدیمه را مطالعه کرده بودند. او به نسب قریش اهمیت ویژه‌ای می‌داد. وی بزرگترین اولاد عبد اللّه بن زبیر بود. از پدرش و کعب الاحبار و عایشه روایت کرده و زهری و پسرش زبیر و دیگران از او روایت کرده‌اند. خبیب در سال 93 ه. از دنیا رفت. مصعب در کتاب نسب قریش خود و بخاری در تاریخ کبیر و ابن حجر در التّهذیب و ابن ابی حاتم در الجرح و التّعدیل و ابن قتیبه در کتاب المعارف شرح حال او را نقل کرده‌اند.

11- مثجور بن غیلان ضبی؛

اصل وی از بصره، و مردی سخنور و عالم به انساب بوده است.

جاحظ در کتاب الحیوان از او نام برده و می‌گوید: «وی کتابی در انساب تألیف کرده که در آن زمان بین مردم رایج بوده است.»

ابن درید نیز در کتاب الاشتقاق و ابن حزم در الجمهره و زبیدی در تاج العروس و زرکلی در الاعلام و دیگران از او نام برده‌اند. وی در حدود سال 85 ه. از دنیا رفت.

12- زید بن کیّس نمری؛

وی- آن گونه که جاحظ در کتاب الحیوان یاد کرده- به احتمال قوی در صدر اسلام می‌زیسته و کتابی در انساب تألیف کرده است.

ابن قتیبه نیز در کتاب المعارف و ابن ندیم در الفهرست و جاحظ در کتاب البیان و التّبیین و دیگران از او نام برده‌اند.

13- عبد اللّه بن عمرو بن کوّاء یشکری؛

وی در صدر اسلام یکی از بزرگترین دانشمندان نسب شناس به شمار می‌آمد. عبد اللّه با علی (ع) در جنگ صفّین حاضر بود. پس از داستان حکمیّت به حروراء رفت و یکی از سران خوارج شد. و به قول اصحّ در سال 80 ه. از دنیا رفت.