مدح و رثای اهل بیت (ع) است.
ابن عکرمه ضبّی میگوید: «اگر کمیت شعر نمیسرود، برای زبان عربی، بیانگر و برای بیان، زبانی نبود».
یکی از بزرگان میگوید: «کمیت دارای ده خصلت بود که در هیچ شاعر دیگری یافت نمیشد: خطیب قبیله اسد، فقیه شیعه، حافظ قرآن کریم، قویدل، نویسندهای خوشخط، نسب شناس، اهل مجادله، نخستین کسی که در شیعه مناظره کرد، و تیراندازی که در قبیله اسد بینظیر بود، و جنگجویی دلیر و بخشنده».
بعضی گفتهاند: در هیچ کسی علم و دانش عرب و مناقب و نسب شناسی به اندازه کمیت جمع نبود. هر کسی را که کمیت صحیح النّسب میدانست، مردم دیگر نیز او را میپذیرفتند، و هر کس را که او صحیح النّسب نمیدانست، از نظر مردم نیز صحیح النّسب نبود.
از ابو جعفر، امام باقر (ع) روایت کردهاند که به کمیت فرمود: «تا وقتی که به طرفداری ما سخن میگویی به تایید روح القدس مؤیّد هستی» و نیز فرمود: «تا وقتی که از ما دفاع کنی، روح القدس با تو است».
علّامه اردبیلی در جامع الرّواة و سید علی خان در الدرجات الرّفیعة و استاد ما سید امین در اعیان الشیعة و دیگران شرح حال او را آوردهاند.
کمیت در سال 60 ه. به دنیا آمد و در روزگار مروان بن محمد، سال 126 ه. به وسیله سپاهیان یوسف بن عمر به شهادت رسید.
20- ابو مخنف لوط بن یحیی بن سعید بن مخنف بن سلیم ازدی عامدی کوفی.
وی مردی نسب شناس، مورّخ و عالم به علم رجال بود. از قصعب بن زهیر، مخالد بن سعد و جابر بن یزید جعفی روایت میکرد.
ابو مخنف کتابهای فراوانی دارد از جمله: کتاب الدرّة، الجمل، صفّین، نسب عدنان، نسب بنی تمیم، نسب قریش، و کتاب مقتل الحسین که به نام