مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 586

باری، وی ابتدا ساکن طائف بود و به اولاد او سادات طایفی و گاهی سادات آدمی می‌گویند و بیشتر بازماندگان او در نواحی بیهق و نیشابور، بیزه، سبزوار و جوین هستند و توجه داشته باشید که نسب بیشتر حسنی‌ها که در آن دیار زندگی می‌کنند به او می‌رسد.

سید امین در کتاب اعیان الشّیعة از او نام برده و تعریف زیادی کرده است آن گاه گفته: وی نسب شناس و شیعه بوده است.

105- ابو علی حسن بن علی بن محمد بن ابراهیم بن احمد قطّان مروزی بخاری؛

سیوطی در کتاب البغیه از قول یاقوت نقل می‌کند: «وی مردی فاضل و عالم به لغت و ادب، طبّ و علوم پیشینیان که امروز متروک گشته، بوده است و استاد بزرگ و محترمی بوده که به بسیاری از علوم احاطه داشته و امتیاز او در علم پزشکی بود؛ و در هر رشته‌ای نوشته‌ای دارد که بازمانده و نوشته‌های او بین مردم مرو، مشهور است.» تا آن جا که می‌گوید: «وی تصنیفاتی دارد؛ از جمله العروض، مشجر نسب آل ابی طالب و کتب دیگر. تولدش در مرو، به سال 465 ه.

بوده است سپاه غز در زمان اشغال مرو او را با جمع دیگری دستگیر کردند او به دشنام ایشان پرداخت و آنها به دهانش خاک می‌کردند، تا این که در سال 548 ه. در دهه دوم ماه رجب از دنیا رفت.» و بیهقی نیز تاریخ وفات او را در تاریخ الحکماء ص 156، چاپ دمشق، همین طور نوشته است.

ظهیر الدین بیهقی در کتاب تاریخ الحکماء، ص 156 درباره او می‌گوید:

«عین الزّمان حسن قطّان مروزی از شاگردان ادیب ابو العباس لوکری بود، وی طبیب، حکیم، مهندس و ادیب بود، طبع شعر داشت، و دارای تصنیفاتی است، از جمله کتاب کیهان سیاحت، در هیئت، کتابی در عروض و کتاب الدّوحه در انساب و رسائلی در طب. بیشتر معالجات وی از راه کم خوردن و خوب خوردن بود، و چه بسا مریض را از خوردن غذایی که خاصیت دارویی دارد منع می‌کرد تا چه رسد به خوردن غذا».