مهاجران آل‌ابوطالب صفحه 589

کوچکش ابوالقاسم احمد بن منصور سمعانی استفاده برده است. و گروهی از علمای مشهور نیز از او استفاده برده‌اند از جمله فرزند وی عبد الرّحیم مفتی مرو، ابو الفتح محمد صائغ و ابو روح عبد المعزّ بن محمد هروی.

ابو سعد، تصنیفات و تألیفاتی در علوم مختلف دارد که اسامی آنها را ابن نجّار به خط خود وی نقل کرده است: الذّیل علی تاریخ الخطیب، تاریخ مرو، ادب الطّلب، الاسفار عن الاسفار، الاملاء و الاستملاء، معجم البلدان، معجم الشّیوخ، تحفة المسافر، الهدایة، عزّ العزلة، الادب و استعمال الحسب، المناسک الدّعوات، الدّعوات النّبویة، غسل الیدین، افانین البساتین، دخول الحمّام، الأنساب و دیگر کتابهایی که او بر شمرده و شمار آنها زیاد است.

از بهترین کتابهای وی که من از آن استفاده کرده‌ام، کتاب مشهور وی:

الانساب است که چندین مرتبه در چند جلد به چاپ رسیده است، چاپ اوّل در یک جلد پر حجم، چاپ دوم در چند جلد، توسط نظام ملک حیدر آباد دکن و چاپهای سوم و چهارم از انتشارات بیروت. ابن اثیر این کتاب را خلاصه کرده و مستدرکی بر نواقص آن کتاب، به نام اللّباب نوشته است و حافظ سیوطی نیز اللّباب را خلاصه کرده است که آن خلاصه نیز در قاهره به چاپ رسیده است.

ابو سعد، در شعبان سال 506 متولد و در سال 562 در مرو وفات یافته است.